Error message

  • Notice: Use of undefined constant php - assumed 'php' in eval() (line 53 of /var/www/modules/php/php.module(80) : eval()'d code).
  • Notice: Use of undefined constant php - assumed 'php' in eval() (line 64 of /var/www/modules/php/php.module(80) : eval()'d code).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$no_results in search_autocomplete_page_build() (line 74 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$all_results in search_autocomplete_page_build() (line 78 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$no_results in search_autocomplete_page_build() (line 74 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$all_results in search_autocomplete_page_build() (line 78 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).

Кіріспе

 

Қазақстан Республикасында 1994 жылы 7 наурызда бірінші шақырылған жергілікті өкілді органдар – мәслихаттар-депутаттар жиналысы депутатта-рының сайлауы өтті. Бұл еліміздегі шын мәнінде демократиялық негіздегі алғашқы бәсекелі сайлау болды. «Қазақстан мәслихаттары депутаттарының бірлестігі» республикалық қоғамдық бірлестігінің белсенді бастамасымен осы күн мәслихаттардың ресми құрылған күні ретінде ұсынылды және 2014 жылы Республика бойынша мәслихаттардың 20 жылдығын атап өтудің іс-шаралар жоспары белгіленді. Осы іс-шаралардың аясында өзге өңірлердегі сияқты Қызылорда облысындағы жергілікті мәслихаттардың қоғамдағы рөлі мен міндеті және атқарған жұмыстары туралы бұқаралық ақпарат құралдарында арнайы мақалалар жарияланып, телебағдарламалар ұйымдастырылды және соның бір парасы ретінде осы кітап оқырмандар назарына ұсынылып отыр.

Кітапта облыстағы барлық мәслихаттардың қызметі толығырақ әрі жан-жақты қамтылуы тиіс екені рас, алайда, есептеп қарасақ оның мүмкіндігі келе бермейді екен...  Шындығында, жеке бір ғана аудандық мәслихаттың бір жылғы атқарған жұмысын тізбелеп жазар болсақ, соның өзі бірнеше том кітапқа азық болары сөзсіз. Бір жылда әрбір мәслихат кемі 4 рет кезекті және қажеттілікке қарай бірнеше мәрте кезектен тыс сессиялар өткізеді. Ал әрбір сессияның отырысы жеке-жеке хаттамаланып, кітап етіліп тігілетінін ескерер болсақ, бір жылда орташа есеппен оншақты том кітап болып шығады. Осының үстіне тұрақты комиссиялардың, кезекті сессиялардың жоспарлы мәселелерін сессияға әзірлеу үшін және өзге де мақсаттарға құрылатын депутаттық уақытша комиссиялар отырыстарының құжаттары мен хаттамаларын, сондай-ақ депутаттардың сайлаушылармен кездесулері, жолданатын түрлі депутаттық сауалдар мен хаттар, т.б. жинақталса, кітап саны он бес томнан кем түспесі анық. Облыстағы мәслихаттар санының 9 екенін ескерсек, бір жылда 130-дан астам, ал бір шақырылымда кемі 500 том кітап болады екен. Олар заңмен белгіленген мерзімде рәсімделіп, реттестіріліп мұрағатқа өткізіліп отырылады. Әрине, осыншама дүниені түгелдей бір кітапта қамту мүмкін де, міндет те, тіпті қажет те емес екені ақиқат. Сондықтан бұл мақалаға Қызылорда облыстық мәслихатының 20 жылдық қысқаша тарихы мен атқарған жұмыстары жөнінде шағын анықтамалық мәліметтер енгізіліп отыр.

 

 

АЛҒЫСӨЗ



1994 жылы 7 наурызда Республика бойынша жергілікті мәслихаттардың сайлауы өтіп, І шақырылған мәслихаттар (1996 жылға дейін «мәслихаттар-депутаттар жиналысы» деп аталды) өз жұмыстарын бастады. Ол кезде Қызылорда облысында 1 облыстық, 1 қалалық және 8 (кейінірек оңтайландыру кезеңінде 1 ауданның қысқаруы себепті 7) аудандық  мәслихаттар-депутаттар жиналысы болды.

Жергілікті өкілді органдар 2001 жылғы 21 қаңтарға дейін өз жұмысын «Қазақстан Республикасының жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдары туралы» 1993 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы аясында жүргізді, содан кейін «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару басқару туралы» (кейінірек ол «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» болып өзгертілді) Қазақстан Республикасының Заңы аясында жүргізіп келеді.

Қазақстан Республикасының Конституциясы мен жоғарыда аталған заңдарда белгіленгендей, жергілікті өкілді органдардың қызметінде атқарушы органдар қызметімен салыстырғанда бірқатар өзгешеліктер бар. Соның бірі – жергілікті өкілді органдар арасында өзара тікелей бағыныстылықтың көзделмегендігі, яғни айтқанда қалалық және аудандық мәслихаттар облыстық мәслихатқа тікелей бағыныста емес. Мәслихаттар жоғары тұрған мемлекеттік билік органдары қабылдаған тиісті шешімдердің орындалуын қамтамасыз етеді.

Өткен 20 жыл ішінде Қазақстан Республикасының Конституциясы мен бүкіл заңнамасына қаншама өзгерістер мен толықтырулар енгізілді, соған сәйкес жергілікті мәслихаттар басшылыққа алатын Заң да өзгерді және оларға өзгерістер енгізілуде. Осылардың негізінде еліміздегі мемлекеттік басқару органдары, солардың қатарында жергілікті мәслихаттар да, айтарлықтай өзгерді. Жергілікті мәслихаттар қалыптасу, орнығу кезеңдерін өткеріп, қазір өрлеу кезеңі үстінде.

Жергілікті мәслихаттар төрт шақырылымды аяқтап, 2012 жылдан бастап бесінші шақырылымда жұмыс жасауда. Мәслихаттар бұрынғы жергілікті Кеңестердің жалғасы іспетті болғанымен, қоғам алмасуына байланысты оның қызметінде біршама өзгешеліктер болды. Сондықтан бірінші шақырылымда мәслихаттар қалыптасу кезеңін басынан өткерді. Жаңа заң мен жаңа қоғамдық талаптар негізіндегі жаңа ойын ережесін ұғынып, соған бейімделе жұмыс жасау да біршама уақытты қажет етті. Оның үстіне сол кезеңдегі экономикалық дағдарыс жағдайы қалыптасып, бейімделу кезеңін созыңқырағаны рас.

ІІ шақырылған мәслихаттардың жұмысы жаңа Конституция қабылданып, соның негізінде заңнаманың жаңарған кезеңіне сәйкес келді. І шақырылған мәслихаттар жұмысында қол жеткен нәтижелерді қаперге ала отырып, ІІ шақырылған мәслихаттар жұмыстың жаңаша үрдістерінің негізін қалады және оларды орнықтырды. Жергілікті тұрғындар мәслихат жұмысының өзіндік ерекшеліктерін және оның құзыретіне заңмен жатқызылған мәселелер ауқымы мен сол мәселелердің шешілу мүмкіндіктерін бағамдай бастады, яғни айтқанда жергілікті маңызы бар қай мәселені қай басқару органы шешетінін аңғаратын дәрежеге жетті.

Мәслихаттардың ІІІ шақырылымынан бастап мәслихат жұмысында бірізділік қалыптасып, оның құзыреті мен өкілеттігі, жұмысының ауқымы біртіндеп кеңейе бастады. Олардың қатарына сайлау комиссияларын сайлау, әкімдерді тағайындауда мәслихаттың келісімін алу және оларға сенімсіздік білдіру, Парламент Сенаты депутаттарының өкілеттігін тоқтату, тексеру комиссиясының төрағасы мен мүшелерін сайлау, ауыл, кент әкімдерін сайлау, тағы басқаларын жатқызуға болады. Бір сөзбен айтқанда, жергілікті мемлекеттік басқару мен өзін-өзі басқаруды жүзеге асыру мен қоғамды демократияландыру процесінде жергілікті өкілді органдар өзіне тиесілі жүгі бар маңызды мемлекеттік орган ретінде қалыптасты және даму үстінде.  

Елбасының 2014 жылғы  «Қазақстан жолы – 2050: БІР МАҚСАТ, БІР МҮДДЕ, БІР БОЛАШАҚ» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Қазақстан-2050» стратегиясында міндет етіп қойылған елімізді әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосуға бағытталған кешенді іс-жоспар белгіленген және онда Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымына мүше елдердің бірқатар қағидаттары мен стандарттарын енгізу міндеті қойылған. 

Елбасы Жолдауда әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына кіру жолындағы жұмыстардың ұзақмерзімді 7 басымдығын белгілеп көрсетті. Біздің аймақта осы басымдықтардың бірқатары бойынша жұмыстар табысты жүзеге асырылуда және әрі қарай да жалғаса беретінін болады. Олардың ішінде 3-6 жастағы балаларды балабақшамен қамту, үш ауысымдағы мектептер мәселесін шешу, барлық ауылдық елді мекендерді денсаулық сақтау ұйымдарымен қамту, инновациялық индустриялық кәсіпорындар қатарын көбейту, т.б. бар.

Сонымен қатар, Жолдауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа стратегия-ны қалыптастырудың және оны іске асыруды жалғастырудың аса маңызды міндет екені атап өтілген. «Әкімшілік реформа қажетсіз қағазбастылық пен құжат айналымының қолайсыз үдерісіне айналмауға тиіс. Халық алдында есептілігін арттырып, нәтижеге деген жауапкершілігін күшейте отырып, жергілікті жерлердегі басқару органдарына көбірек дербестік берілу керек.» дегені мейлінше қолдаулы идея. Осы орайда «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына  енгізілген өзгерістерге сай жергілікті мәслихаттар-дың халық алдында есеп беруі көзделіп, ол біздің облыста жүйелі жүзеге асырылуда. Осы есеп беру жиналыстарына елді мекендер халқы бұрынғыдан да белсендірек қатысып, осы шараның уақтылы әрі дұрыс қабылданғанына және оны тұрақты да жүйелі өткізуге тілектестіктерін білдіруде. 

Барлық мемлекеттік органдар қатарында жергілікті өкілді органдар да Елбасының биылғы халыққа Жолдауын, ондағы көзделген міндеттерді басшылыққа ала отырып, өздерінің жұмыс жоспарларына тиісті өзгерістер мен толықтырулар енгізетін және заңмен белгіленген өз құзыреттері шегінде тиісті шешімдер қабылдайтын болады. 

Елбасы Жолдауда көзделген міндеттерді жүзеге асыру үшін барлық саяси партияларды, қоғамдық бірлестіктерді, барша қазақстандықтарды 2050 Стратегиясының басты мақсатына жету жөніндегі жұмысқа белсене қатысуға шақырды. Сырбойылықтар Елбасының ұсынысына бірауыздан қолдау көрсетіп, Жолдауда көзделген тапсырмаларды орындауда «бір жеңнен қол, бір жағадан бас» шығарып, ортақ іске жұмыла кірісуде.

Б.Қ.Еламанов,

V шақырылған облыстық мәслихат хатшысы(2012-2014жж)

ҚР Парламенті сенатының депутаты

 

 

 

 

Облыстық мәслихат депутаттарының сессияда дауыс беру сәті

 

Баламалы негізде, азаматтардың ерек-ше белсенділігі жағдайында өткендігін атап өткім келді. Сол  жолы облыстық мәслихатқа сайланған депутаттар, менің әріптестерім, деңгейлері жоғары, өзін-дік ұстанымдары, әр мәселеге өзіндік пікірі бар азаматтар екенін әрдайым көр-сетіп отырды. Сессияда қаралатын әрбір мәселе қызу талқылаудан кейін шешім қабылданатын. Сол кездегі менің депутат әріптестерім Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ректоры, техника ғылымдарының докторы, профессор Қ.Бисенов, қазіргі Маңғыстау облысының әкімі А.Айдарбаев, ҚР Парламенті Сенатының депутаты М.Бақтиярұлы, сол кезден бері үздіксіз халық қалаулысы болып,  облыстық мәслихат депутаты мандатына ие болып келе жатқан «Бабас» серіктестігінің төрағасы Н.Ерманов, «Рза» серіктестігінің төрағасы С.Имандосовтар болды.

Сессияда болған бір жағдай есімде. Сессияда облыста спорттың даму жағдайы қаралып жатқан. Біраз сын, ұсыныстар айтылды, біраз кемшіліктер бар екені сессияның шешімінде атап көрсетілді. Сессияға қатысып отырған облыс әкімі сессияның күн тәртібіне өзгеріс енгізуді ұсынды. Бірақ депутаттар мәселені талқылаудың алдында бекітілген күн тәртібіне өзгеріс енгізуге  келісім бермей, облыс әкімінің ұсынысын қабылдамады. Жалпы алғанда сол кездегі облыс әкімі С.Нұрғисаев депутаттар пікірімен санасып, әріптестік, келісім жағдайында жұмыс жасауға  тырысатын.

Сайлаудан кейін де біздер сайлаушыларымыздан қол үзбей, жүйелі түрде олармен кездесіп, ұсыныс-пікірлерін тыңдап, жұмыс жасайтынбыз. Әр сессия сайын бір депутаттың атқарып жатқан жұмыстары жайлы есептері тыңдалатын.

Әрине депутат  болу үлкен мәртебе, сонымен бірге үлкен жауапкершілік жүктейді. Әр депутат өзіне дауыс берген сайлаушыларынан қол үзбей,  сенімдерін ақтауы керек. Сонымен бірге сессияларда мәселе талқылау, шешім қабылдауға белсенді қатысулары қажет. Солай болғанда өкілді  органдардың беделі жоғары, ал сайлаушылардың белсенділігі артары  сөзсіз.




 

Д.Ақмағамбетова,

II  шақырылған облыстық мәслихат депутаты

 

Депутат болу үлкен жауапкершілік жүктейді

2003 және 2007 жылдары Қазалы ауданының № 6 «Аранды» сайлау округінен ІІІ және ІV шақырылған облыстық мәслихатқа депутат, ал облыстық мәслихаттың алғашқы ұйымдастыру сессияларында Тексеру комиссиясының төрағасы болып сайландым, сөйтіп 2003-2011 жылдары осы депутаттық қызметтерді атқардым. Сайлау округы қамтитын 20 елді мекенде болған кездесулерде сайлаушылар тарапынан айтылған шешімін табуды қажет ететін орынды өтініштер мен ұсыныстар маған аманат болып үлкен жауапкершілік жүктеді.

Онсыз да, бұрындары ұзақ жылдар бойы ауданның ауыл шаруашылығы саласын, кейін ауданды басқарып, елдің жағдайын, шешілмеген мәселелерін бір кісідей жете білетіндіктен, қай мәселені қандай кезекте шешуге ұсыну мен үшін аса қиын болған жоқ. Қиындық сол мәселелердің шешілуінде болды. Өйткені, қаржы тапшылығымен қатар облыс, басқарма басшылары арасында біздің ауданның ел, жер жағдайымен етене таныс адамдардың болмауы мәселелердің шешілуін көп қиындатты. Кей жағдайда олардың тарапынан қолдау көрсетіле бермейтіні белгілі болды.

Сол кезеңде республика бойынша келешегі жоқ елді мекендердің тізімі жасалып, олардың дамуына, басқа да мәселелеріне бюджеттен қаржы бөлу тоқтатылған екен. Таңқаларлығы, сол тізімге аудандағы ірі елді мекендер, бұрын кеңшар орталықтары болған Түктібаев және Майдакөл ауылдары енген болып шықты. Бұның дұрыс еместігін қанша дәлелдегеніммен, оған мән беретін басшы табылмады. Сол кездегі облыс басшысы облыс әкімдігінің отырысында «ол мәселе адам жіберіліп зерттелді, тізімнің дұрыс екендігіне қорытынды жасалынды»,- деді. Қорытынды жасаған адамның кім екенін сұрағанымда, оның атын айтпады. Сосын мен, «оны айтқан адамның өзінің келешегі жоқ»,- деп реніш білдіріп, отырыс залынан шығып кеттім. Бірақ ізінен қалмай жүріп, сол екі ауылдың аталған тізімнен шығарылуына көз де, қол да жеткіздім. Қазір, сол «келешегі жоқ» деп айдар тағылған Майдакөл ауылында дербес ауылдық округ ашылды.

Тәуелсіздік алған алғашқы жылдардағы талан-тараж бен егесіздіктің салдарынан ауданда көптеген елді мекендер электр қуатынсыз қалды. Менің өтінішіммен облыс бойынша мемлекеттік мүлік және жекешелендіру басқарма-сының мамандары ауданға барып, 300 (үш жүз) километрден астам электр желісінің бағаналарымен, бойындағы подстанцияларымен қоса із-түзсіз жоқ болғаны жөнінде анықтама әкеліп берді. Сол анықтама негізінде ҚР Парламентіне, облыс басшыларына хат жазылып, мәселе біртіндеп шешіле бастады. 9 жыл бойы жарық көрмеген Аранды, Тасарық, Лақалы, Отгон, Шәкен елді мекендеріне электр қуаты берілді. Аранды ауылына барғанда, жергілікті тұрғындар «ауылға электр жарығын қосқанда, 9 жасар бала үйінен қорқып қашып шықты» деп айтқаны әлі есімде. Кейіннен Шилі, Жұбан, Жалпақ, Сағыр, Жаңаарық елді мекендеріне де электр қуаты берілді. Ал шалғайда орналасқан Ажар елді мекеніне электр желісін тарту тиімсіз, қымбатқа түсетін болған-дықтан, оған жел қуатымен жұмыс істейтін электр стансасын құруға ұсыныс жасадым. Ондай электр стансаны Германияда семинарда болғанда арнайы сұранып барып, көріп танысқан едік. Көптеген кедергілер жасалғанымен, ақыры Ажар елді мекеніне жел электр стансасы орнатылды. Алайда, ол қондырғының жұмысы біз ойлағандай болмады. Оны сол кездердегі басшылық пен тиісті мамандардың кәсіби деңгейлерінің төмендігінің көрсеткіші болды десем, артық айтқандық болмас. Сол кезде электр қуатын өндіруге жел күшін пайдалану қажеттігіне біздің берген ұсыныстарымызға мән бермеген басшы-лықта болған кейбір азаматтар қазір республика бойынша бұл жұмысты Елбасы бастап қолға алып жатқанда өздерін қалай сезінеді екен деп ойлаймын.

Сол кездері бірсыпыра елді мекендерде ауыз су мәселесі қиын жағдайда болды. Бұрынғы скважиналардың суы тоқтаған, суы бар жерінде ащы болатын. Орталықтандырылған су құбырларын тартуды мәселе етіп айтуға да болмайды, оған қаражат жетіспейтіні анық, шешуге көп уақыт қажет. Осы мәселемен де нақты айналысуға тура келді. Нәтижесінде Шәкен, Аранды, Тасарық, Лақалы, Қаукей елді мекендерінде скважиналар қазылып, су тұшытатын қондырғылар орнатылды. Елдің мұқтаждықтары осылай біртіндеп шешімін таба бастады. Осы айтылғандардың барлығы қазіргі кезде түбегейлі шешілген, адам өмірінде күнделікті қажетті мәселелердің сол кезеңде қаншалықты шешуі қиын проблема болғанының бір мысалы еді.

Мәселелерді шешуді жеделдету үшін, әсіресе ауылдық елді мекендерге электр қуатын беру, К-2 қашыртқы су жүйесін іске қосу, аяқсумен қамтамасыз ету, білім беру және денсаулық сақтау мекемелерін салу, автомобиль жолдарын салу және жөндеу қажеттіліктеріне көздерін жеткізу үшін бірнеше рет салалық басқарма басшыларын ауданға ертіп апарып көрсеткеннен кейін олардан қолдау таптым. Оларды орындау үшін облыста салынатын әлеуметтік нысан-дардың аудандар бойынша жинақталып жасалған кезектілік тізімінде нақты жағдай объективті түрде ескерілді. Осындай жұмыстардың нәтижесінде ауданда қордаланған мәселелерді ретімен шешуге ықпал етіп, көп жұмыс жасалғаны көпшілікке аян, оны ешкім жоққа шығара алмайды деп ойлаймын.

Мәслихат депутаты болу деген қызметтік лауазымға иелік ету емес, себебі ол - жергілікті мемлекеттік басқару органындағы оны сайлаған халықтың өкілі. Мәслихат (сессия, комиссиялар) отырыстарында түк үндемей де отыруға болады. Бірақ үнсіз отырсаңыз сайлаушылардың аманаты, ауданның мүддесі облыстағы басқа аудандардың көлеңкесінде кейін шегеріле береді. Маған қазақтың «жыламаған балаға емшек қайда?!» деген мақалы депутаттың ел алдындағы парызын өтеуі үшін айтылған сияқты болып көрінеді де тұрады.

Депутаттар арасынан азаматтардың кейбіреуі депутаттық мәртебеге өз кәсібінің ілгері жүруі үшін, жеке мүддесіне жәрдем береді деген мақсатта ұмтылған сияқты көрінеді. Ол да қажет ұмтылыс шығар, айыптауға болмас. Бірақ сайланған депутат өз округіндегі елдің тұрмыс-тіршілігінің, дамуының басқалардан кенже қалмауына жауапкершілігін сезініп, сол үшін күресу қажет деп есептеймін.

Ж.Шарипов,

ІІІ, ІV шақырылған облыстық мәслихат депутаты.

06.02.2014 жыл.

 

 

Мәслихат - қоғамдық тұрақтылықтың бір тірегі

Мен бұрынырақ та Кеңес дәуірінде бірнеше мәрте түрлі деңгейдегі Кеңестерге депутат болып сайланған болатынмын. Еліміз тәуелсіздікке қол жеткізгелі бері облыстық мәслихаттың кейінгі төрт шақырылымында Қазалы ауданының № 4 «Сұлутам» сайлау округі бойынша депутат болып сайландым.

Алғаш ІІ шақырылған облыстық мәслихатқа депутат болып сайланған кезімнен бастап депутаттар мені облыстық мәслихаттың Өндіріс және шаруашылық салалары, қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы етіп сайлады, яғни айтқанда өзімнің депутаттық міндеттеріммен қатар тұрақты комиссияның жұмысын үйлестіріп отыру қоса жүктелді. Депутаттар да, оның ішінде тұрақты комиссиялар төрағалары да бұл міндеттерді өздерінің негізгі қызметімен қатар, бұрынғыша айтқанда қоғамдық негізде және үлкен жауап-кершілігіне қарамастан ақысыз атқарылатынын ескерсек, бұл оңай шаруа емес.

Депутат ретінде өзімнің сайлауалды бағдарламамның орындалу барысы жайлы есеп беру мақсатында сайлаушыларыммен тоқсан сайын және Елбасының жыл сайынғы дәстүрлі Жолдауларын халық арасында түсіндіру жұмыстарымен айналысатын ақпараттық-насихаттық топ мүшесі ретінде кездесулер өткіземін. Тұрақты түрде белгіленген кестемен сайлаушыларды қабылдау жүргізіп, олардың мұң-мұқтажына, ұсыныс-талаптарына назар аударып, көтерген мәселелерін тиісті атқарушы органдарға жеткіземін және олардың орындалуын қадағалап отырамын. Қабылдауға келіп, көмек сұраған азаматтардың сұраныстары да әртүрлі болып келеді. Көпшілік реттерде бастапқыда жеке мәселелерінің жайын көтеріп, егер ол орындалмайтын болса, арагідік кейбіреулері тіпті қоғамдық тұрақтылыққа нұқсан келтіретін әрекет жасауға немесе ұйымдастыруға баратынын емеурінмен жеткізіп, қоқан-лоқы жасайтын. Сол бір қиындау кезеңде облыстық, аудандық мәслихат депутат-тары, облыстың, ауданның атқарушы органдарымен бірлесе үйлесімді іс-шаралар ұйымдастырып, халық арасында ықпалды түсіндіру жұмыстарын жүргізудің нәтижесінде шеттен шығар оқиғалар болған емес. Кейін мұндай ерекше жағдайлар біртіндеп тыйылды және сайлаушылар сұраныстарында жеке бас мәселелерінен гөрі көше, ауыл, ауданға, тіпті облысқа қатысты келелі мәселелер жиірек көтерілуде.

Құрылып жатқан құқықтық қоғамға тезірек бейімделу үшін күнделікті қажеттілікке байланысты заңнаманың халық арасында түсіндірілуінің арқасын-да, қазіргі сайлаушы бұрынғыдай емес, заңға сауатты, заң тілімен сөйлеп, сұрағы мен талап-тілегін тек заңнамаға сүйеніп қоятын дәрежеге жеткен. Сайлаушы талабына сай болу үшін депутат та заңнаманы жете меңгеруі тиіс, әйтпесе абайсызда қолайсыздыққа ұрынуы бек мүмкін. Жалған уәдемен, сүйей салды жауаппен халықты уақытша алдандырудың күні келмеске кеткен.

Қазіргі сайлаушы депутаттың басты міндетінің бірі - сайлаушылар мен атқарушы билік арасында дәнекерлік жасап, қабылданған шешімдердің орындалуын қадағалау екенін жақсы ұғынған, олардың тарапынан көп жағдайда қойылатын талаптары осы деңгейде болуда. Бұл да болса халықтың  жаңа нарық заманына бейімделіп, тіршілік жасап, әл-ауқатының біртіндеп болса да жақсарғанын, азаматтық санасы деңгейінің өскендігін байқатса керек. Бірден көзге көріне бермейтін осындай қыруар шаруаның жүзеге асуына және қоғамдық тұрақтылықты сақтауда мәслихаттардың да елеулі рөл атқарғанын  тағы бір мәрте атап өте отырып, төрт шақырылым қатарынан облыстық мәслихатқа депутат сайлаған сайлаушыларыма және қайнаған өмірдің ортасында болуға жазған тағдырыма ризамын.  

С.Имандосов,

ІІ-V шақырылған облыстық мәслихат депутаты

 

Депутат қай қоғамда да  - Депутат

Мен 1965 жылдан бастап Тереңөзек, Сырдария, Жаңақорған аудандық Кеңестері атқару комитеті төрағасының орынбасары, төрағасы, аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы міндеттерін атқара жүріп, 27 жылдай аудандық Кеңестердің, 20 жылдай облыстық Кеңестің депутаты болған едім. Еліміздің тәуелсіздігі тұсында Жалағаш ауданының әкімі, облыстық тәртіптік Кеңестің төрағасы мемлекеттік қызметтерін атқарып, зейнет демалысына шыққаннан кейін ІV шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатына депутат болып сайландым.

Ең алдымен айтайын дегенім, депутат болып сайлану қай кезде де халықтың үлкен сенімі және оның елдің алдында да, басқару органдарының алдында да жауапкершілік жүктейтіні анық.

Депутаттыққа кандидат болып ұсынылу сәті, сайланушының халықпен кездесу кезеңдерінде еңбегінің бағалануы, әрі қарай қойылатын талап, міндеттер мен сайлануың жүрек тербенісімен қатар қызметіңе, еңбегіңе деген шабыт сезімін тудырады.

Бұрынғы Кеңес сессияларыда да аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуына бағытталған жоспары мен бюджеті қаралып бекітілетін. Қазір жергілікті атқарушы органмен қатар жергілікті өкілді орган – аумақтың (облыстың, ауданның, қаланың) халқы сайлайтын және сол халықтың еркін білдіретін, оны іске асыру үшін қажетті шаралар белгілейтін, оның орындалуын бақылайтын сайланбалы мәслихат жүйесі қалыптасты.

Облыстық мәслихат облыс аумағында Қазақстан Республикасының Конституциясы мен «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы негізінде жергілікті басқаруды дербес жүзеге асыруы депутаттарға абыройлы да жауапты міндеттер жүктейді. Облыс әкімдігі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес облыстың даму бағдарламасының және облыстық бюджеттің жобасын әзірлеп, мәслихаттың бекітуіне ұсынады, мәслихат алдында өзіне жүктелген міндеттердің орындалуы бойынша есеп береді. Ең бастысы – Қазақстан Республикасының Президенті облыс әкімін облыстық мәслихаттың келісімімен тағайындайды. Облыс әкімдігінің дербес құрамы мәслихат сессиясының шешімімен келісіледі. Міне, осы айтылғандардың өзі жергілікті өкілді орган – мәслихаттарға қаншалықты міндеттер мен жауапкершілік жүктелетінін көрсетсе керек. Демек мұның барлығы халық қалаулыларына деген жауапты абырой, бедел, құрмет екенін сайланатын депутаттар мақтан етуге тиісті.

С.Далдабаев,

ІV шақырылған облыстық мәслихат депутаты,

Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген қызметкер

 

Бесінші шақырылған Қызылорда облыстық

мәслихаты лайықты жұмыс атқаруда

 

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 13 маусымдағы Заңымен «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) енгізілген бірқатар өзгерістер мен толықтырулар қатарында Заңның 8-бабына енгізілген «1-1. Мәслихаттар жылына кемінде бір рет халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы, оның тұрақты комиссияларының қызметі туралы есеп береді. Мәслихат депутаттары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес халық алдында жауапты болады.» деген тармақты атап өтуге болады. Заңның осы тармағын жүзеге асыру мақсатында облыстық және қалалық, аудандық мәслихаттар бірлесе үйлесімді жұмыс жасап, есеп беруді өткізудің жергілікті қоғамдастықтар жұмысына тиімді болатын жағын ойластыруы қажет. Сондай-ақ, халықтың хабардар болуы үшін мәслихаттың және оның тұрақты комиссияларының жұмысы жайлы жергілікті ақпарат құралдарында арнайы мақалалар жариялаудың да артықтық етпесі анық. Міне, осы мақсатта бесінші шақырылған облыстық мәслихат өзінің атқарған жұмысы және тұрақты комиссияларының қызметі туралы осы мақаланы оқырмандар назарына ұсынады.

Бесінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының бірінші сессиясы 2012 жылғы 20 қаңтарда өтті, Заң бойынша мәслихат осы уақыттан бастап өз жұмысын бастаған болып есептеледі. Облыстық мәслихатқа 29 депутат сайланған. 1 сессияда негізінен ұйымдастыру мәселелері қаралды, атап айтқанда, Уақытша Регламент бекітілді, 1 сессия төрағасы, мәслихат хатшысы сайланды, 4 тұрақты комиссия белгіленіп, олардың төрағалары мен мүшелері сайланды, «Нұр Отан» партиясының облыстық мәслихаттағы депутаттық фракциясы тіркелді, кезекті сессия төрағасы сайланды.

Облыстық мәслихаттың хатшысы болып депутат Б.Қ.Еламанов сайланды. Облыстық мәслихаттың:

Экономика, қаржы және жергілікті басқару мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болып Қ.Әжібеков, мүшелері болып Қ.Бисенов, И.Тілеп, А.Тайманов, Т.Шаутай, Ә.Ергешбаев, Т.Жұқашев;

Әлеуметтік және мәдени мәселелер жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болып А.Әлназарова, мүшелері болып А.Тоғызбаев, Р.Байназарова, Қ.Ысқақ, Ө.Жүсіпов, С.Алшынбаев, А.Оңғарбаев;

Өндіріс және шаруашылық салалары, қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болып С.Имандосов, мүшелері болып Қ.Әбішев, А.Шоманов, А.Ералиев, Т.Әлімқұлов, О.Қарақожаев, С.Әлішев;

Жастар ісі, құқық қорғау, спорт және туризм мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болып Н.Ерманов, мүшелері болып Қ.Дабысов, К.Үйреков, Ж.Сыздықов, С.Сейтханов, Ү.Балатаев, О.Байділдаев сайланды. 

Өткен 2 жыл ішінде депутаттық орнынан түсу туралы жеке өтініштеріне байланысты 2 депутат (облыс әкімінің орынбасары болып тағайындалған А.Әлназарова - 2013 жылғы 18 ақпанда, қызмет бабымен облыс аумағынан тыс жерге тұрақты тұруға кеткен С.Әлішев – 2013 жылғы 21 тамызда) депутаттық өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтатты, олардың орнына сәйкесінше 2 депутат (М.Кәрім – «Қазгермұнай» БК» ЖШС бас директоры, А.Арысбаев – «Қазақстантеміржолы» ҰК» АҚ Қызылорда филиалының бастығы) жаңадан сайланды. А.Әлназарованың орнына Әлеуметтік және мәдени мәселелер жөніндегі тұрақты комиссияның төрағасы болып депутат А.Тоғызбаев сайланды.

Қазіргі бар депутаттардың жеке құрамында: 1 әйел, 28 ер адам бар, олар түгелдей «Нұр Отан» партиясына мүше және жоғары білімді, оның 1-і ғылым докторы, 3-і ғылым кандидаты. Депутаттардың барлығы дерлік мекеме, ұйым басшысы, оның 17-і жеке кәсіпкерлер. 

Заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес 2013 жылы бесінші шақырылған облыстық мәслихаттың 23 (2012 жылы – 13, оның 5-і кезекті, 2013 жылы – 10, оның 4-і кезекті) сессиясы өткізіліп, оларда жалпы саны 174 шешім қабылданған, оның 119-ы облыс өміріне қатысты мәселелер бойынша, ал қалған 55-і облыстық мәслихаттың ішкі жұмысын ұйымдастыруға қатысты шешімдер.

Жыл ішінде өткізілетін 4 кезекті сессияда депутаттар мен тұрақты комиссиялардың ұсыныстары негізінде бекітілетін жұмыс жоспарына сәйкес облыс өміріне қатысты күрделі мәселелердің жайы қаралады. Әдетте, төртінші тоқсандағы кезекті сессияның жұмыс жоспарына алдағы жылға арналған облыстық бюджетті бекіту мәселесі қойылады. 2 жылға жуық мерзімде өткізілген 14 (2012 жылы - 8, 2013 жылы – 6) кезектен тыс сессияның басым көпшілігінде облыстық бюджетті нақтылау мәселесі қаралған.

Облыстық мәслихаттың кезекті:

2012 жылғы 28 наурыздағы 3 сессиясында «Облыстың агроөнеркәсіп кешенін дамытудың жайы және оны қолдау шаралары туралы» облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 31 наурыздағы № 212 шешімінің орындалу барысы туралы»;

2012 жылғы 28 маусымдағы 6 сессиясында «Облыстың денсаулық сақтау саласының жайы және оны жақсарту шаралары туралы» және «2011 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы»;

2012 жылғы 16 тамыздағы 9 және 2013 жылғы 21 тамыздағы 19 сессияларында «Облыс әкімінің өзіне жүктелген функциялары мен міндеттерінің орындалуы туралы есебі туралы»;

2012 жылғы 6 желтоқсандағы 12 сессиясында «Облыс бойынша мектеп алдындағы даярлық пен балабақшалардың жағдайы және оларды жақсарту шаралары туралы» Қызылорда облыстық мәслихатының 2009 жылғы 2 қазандағы № 180 шешімінің орындалу барысы туралы»;

2013 жылғы 10 сәуірдегі 16 сессиясында «Облыстың техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінің жайы және оны жақсарту шаралары туралы» облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 8 қазандағы № 247 шешімінің орындалу барысы туралы»;

2013 жылғы 10 шілдедегі 18 сессиясында «Облыстағы жергілікті автомобиль жолдарының жайы және оны жақсарту шаралары туралы» және «2012 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы» мәселелер қаралды. 

Кезекті сессияда қаралатын жоспарлы мәселені әзірлеу үшін құрамында депутаттар, мәселеге қатысты атқарушы органдар, сондай-ақ тиісті мекемелер басшылары мен мамандары бар облыстық мәслихаттың Уақытша комиссиясы және қала-аудандарда жергілікті өкілді және атқарушы органдармен келісілген жұмыс топтары құрылады. 

Құрамында Уақытша комиссия мүшелері бар жұмыс топтары елді мекендерде зерттеу-зерделеу жұмыстарын жүргізіп, қорытындысында қала-аудан бойынша анықтамалар дайындалады және ол облыстық мәслихат аппаратында жинақталып, депутаттарға таныстырылады. Зерттеу қорытынды-лары бойынша мәслихат хатшысы мен Уақытша комиссия төрағасының, сол аумақтан сайланған депутаттардың және тиісті атқарушы органдар басшы-ларының қатысуымен қала-аудандарда көпшіліктік тыңдаулар өткізіліп, талқылаулар қорытындысымен әзірленген анықтамалар қайта пысықталады.

Сессияның күн тәртібінің жобасы және оған енгізілген мәселелер бойынша шешімдер жобалары тұрақты комиссиялардың отырыстарында, содан кейін тұрақты комиссиялардың бірлескен отырысында алдын-ала талқылаудан өткізіледі, талқылау қорытындысында мақұлданған мәселелер ғана сессияның күн тәртібінің жобасына енгізіліп, сессия қарауына ұсынылады.    

Сессияда қабылданған шешімдер оларды орындау үшін атқарушы органдарға жолданады және олардың орындалуы мәслихат тарапынан қадағаланып отыралады. Жоғарыда келтірілгендей, кейбір шешімдердің орындалу барысы мәслихат сессияларында, сондай-ақ тиісті тұрақты комиссиялардың отырыстарында қайта қаралуы мүмкін.

Облыстың өкілді және атқарушы органдары арасындағы келісімді жұмыстардың нәтижесінде екі жылда республикалық және облыстық бюджеттерден тиісті қаржылар қаралып, бірқатар әлеуметтік нысандардың құрылыс жұмыстары жүргізілді. 2012 жылы 10 мектеп, 6 балабақша, 15 емхана мен дәрігерлік амбулатория, 1 клуб, 2013 жылы 23 білім беру (19 мектеп, 4 балабақша), 16 денсаулық сақтау (3 емхана, 11 амбулатория, 2 фельдшерлік-акушерлік пункт), 8 мәдениет саласының нысандары пайдалануға берілді. Сонымен қатар, облыстық бюджеттен тиісті қаржылары бөлініп, білім беру саласы бойынша алдағы уақытта құрылысы жүргізілетін: Арал ауданында 9 нысанның, Қазалы ауданында 12 нысанның, Қармақшы ауданында 11 нысанның, Жалағаш ауданында 1 нысанның, Сырдария ауданында 1 нысанның, Шиелі ауданында 4 нысанның, Жаңақорған ауданында 4 нысанның, Қызылорда қаласында 4 нысанның, сондай-ақ, денсаулық сақтау саласы бойынша 19 нысанның, мәдениет, спорт, туризм салалары бойынша 22 (барлығы 38) нысанның  жобалық-сметалық құжаттамалары әзірленуде. 

Төртінші шақырылған облыстық мәслихат депутаттарының облыста салынатын әлеуметтік нысандар құрылысын келісілген кезектілікпен жүргізуді реттестіру жөніндегі ұсынысы негізінде Қызылорда облысы әкімдігінің 2010 жылғы 21 мамырдағы № 785 қаулысымен «Қызылорда облысы бойынша құрылысын салуға жататын білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт нысандарының кезектілік Тізбесі» бекітілген. Бесінші шақырылған облыстық мәслихат депутаттарының ұсынысы негізінде 2012 жылғы 19 қыркүйекте облыс әкімдігінің № 576 қаулысымен оған өзгерістер мен толықтырулар енгізілді және облыста әлеуметтік нысандар құрылысы осы Тізбе бойынша салынуда.

Білім саласы бойынша. Мектепке дейінгі ұйымдар саны 508-ге жетті, оның 269-ы (142 мемлекеттік, 1 ведомстволық, 126 жеке меншік) балабақша, 239-ы (231 мемлекеттік, 8 жекеменшік) шағын орталық. Оларда 33605 бала тәрбиеленуде. 1-6 жастағы балалардың мектепке дейінгі ұйымға қамтылуы 2012 жылы 37,8 %, 2013 жылы 41,8 %, 3-6 жастағы балалардың қамтылуы 2012 жылы 75,2 %, 2013 жылы 80,9 % болды.

2013 жылы техникалық және кәсіптік білім беретін колледждерде маман-дар даярлау жүйесін оңтайландыру, олардың материалдық-техникалық базасы мен кадрлық әлеуетін шоғырландыру арқылы колледждерді мамандықтар бағытына қарай салаландыру жұмыстары жүргізілді. Осының нәтижесінде бірнеше оқу орындарында қатар даярланатын 9 мамандық бойынша мемлекет-тік тапсырыс қысқарып, облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қажетті 13 жаңа мамандық ашылды.

Облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуындағы серпінді ірі өндіріс орындарының техникалық және кәсіптік білімді мамандарға сұранысының ұзақ мерзімді болжамы жасалды. 2014 жылы оқу орындарын салаландыру процесін жалғастыра отырып, мемлекеттік тапсырысты 10 пайызға дейін арттыру, облыстың еңбек ресурстарының теңгеріміне сәйкес мемлекеттік тапсырысты орналастыруда құрылыс және тау-кен өндірісі бағытындағы мамандықтарға басымдық беру, жаңадан 7 мамандық бойынша, 2015 жылы 3 мамандық бойынша мамандар даярлау көзделуде.

Денсаулық сақтау саласы бойынша. Бұрын жұмыс жасаған 32 ауылдық аурухананың оңтайландыру кезінде жабылып қалған 23-інің ішінен «Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2013-2014 жылдарға арналған жол картасы» аясында қайта ашуға мүмкіндіктер жасалып, 2013 жылғы шілде айынан бастап 9-ы (Арал ауданының Қамыстыбас ауылында, Қазалы ауданының Бозкөл, Қожабақы ауылдарында, Қармақшы ауданының Көмекбаев, ІІІ Интернационал ауылдарында, Жалағаш ауданының Қаракеткен, Аққыр ауылдарында, Сырда-рия ауданының Аманкелді ауылында, Жаңақорған ауданының Талап ауылында) қайта ашылды, ал  4-і (Шиелі ауданының Сұлутөбе  ауылында, Жаңақорған ауданының Келінтөбе, Бірлік, Қожакент ауылдарында) 2014 жылы ашылатын болады және тәулік бойы жұмыс жасайтын ауруханаларды тиісті құрал-жабдықтармен жабдықтауға жергілікті бюджеттен тиісті қаржылар қарастырылды.

Балаларға арналған сурдологиялық көмекті жетілдіру мақсатында 2013 жылдан бастап жергілікті бюджеттен тиісті қаржы қаралып, 17 штаттық бірлікпен сурдологиялық кабинет ұйымдастырылды, қазір ол жұмыс жасауда.

Халыққа түнгі, демалыс және мереке күндеріндегі жедел стоматоло-гиялық көмек 2013 жылдың қаңтар айынан бастап қаржысы қаралып, «Стомед Сервис Плюс» ЖШС арқылы көрсетілуде.

Ауыл шаруашылығы саласын қолдау мақсатында республикалық және жергілікті бюджеттерден 2012 жылы 3 млрд. 862 млн. теңге (оның ішінде егін шаруашылығына 2455,0 млн. теңге, мал шаруашылығына 1407,3 млн. теңге), 2013 жылы 5 млрд. 496 млн. теңге (оның ішінде егін шаруашылығына 3049,9 млн. теңге, мал шаруашылығына  2446,9 млн. теңге) бөлінді.

2012 жылы құны 304,4 млн. теңгелік 3 жоба (дәнді дақылдар тұқымын жоғары себу кондициясына жеткізетін құны 139 млн. теңгелік германиялық жабдық, Арал және Қазалы аудандарында жылдық қуаттылықтары 610 тонна-лық 2 балық өңдеу зауыты) іске қосылды. 

Автомобиль жолдары саласы бойынша облыстық және аудандық маңыздағы 2251 км жолдардан жақсы жағдайда 661 км (29,4 %), 690 км (30,6 %) жол қанағаттанарлық, 900 км жол (40 %) төмен жағдайда. Осы жолдардың жағдайын көтеру мақсатында жолдарға күрделі және орташа жөндеу жұмыстарын жүргізуге бюджеттен бөлінетін қаржыны арттыру көзделуде, сонымен қатар бірқатар аудандық маңыздағы жолдарды облыстық маңыздағы жолдарға өткізу бойынша тиісті жұмыстар жүргізілуде.

Облыста бюджет қаржысының мақсатты әрі тиімді игерілуін бақылау мақсатында құрылған облыстың тексеру комиссиясы өткен 2 жыл ішінде облыстық бюджеттің атқарылуы бойынша мәслихат сессиясында 2 рет есеп берді. Облыс бюджеті бойынша 2012 жылы мемлекеттік қаржылық бақылау органдары тарапынан жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын 479 мекеме мен кәсіпорынға бақылау жүргізілген. Жыл көлемінде жүргізілген бақылау іс-шаралары нәтижесінде жалпы сомасы 29032 млн. теңгенің қаржылық бұзушы-лықтары анықталған. Осыған сәйкес облыстың бірқатар басқармаларында бюджет қаржысын мақсатты пайдаланбау фактілері бойынша облыстық мәслихатқа ұсынымдар жасап, ол мәселе мәслихаттың тұрақты комиссияла-рының отырыстарында қаралды және қаржылық бұзушылықтарды болдырмау бойынша атқарушы органдарға тиісті ұсыныстар берілді.

Мәслихаттар құзыретіне Заңмен жүктелген мәселелердің бірі – жергілікті бюджетті және оның атқарылуы туралы есептерді бекіту болып табылады. Облыстық мәслихаттың 2011 жылғы 6 желтоқсандағы 47 сессиясында бекітілген «2012-2014 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы» шешіміне 2012 жыл ішінде 9 (1 рет - кезекті, 8 рет - кезектен тыс сессияларда) рет, ал 2012 жылғы  6 желтоқсандағы 12 сессиясында бекітілген «2013-2015 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы» шешіміне 2013 жылы 8 (2 рет - кезекті, 6 рет - кезектен тыс сессияларда) рет өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Осы нақтылаулардың нәтижесінде 2012 жылға арналған облыстық бекітілген бюджет 78  977 749 мың теңгеден жыл соңында нақтыланған бюджетте 122 760 631,1 мың теңгеге дейін өсті, ал 2013 жылға арналған бекітілген бюджет 118, 5 млрд. теңгеден нақтыланған бюджетте 141,8 млрд. теңгеге дейін өсті.

Алдағы жылға арналған облыстық бюджеттің жобасы Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне сәйкес ағымдағы жылдың 15 қазанына дейін облыстық мәслихатқа беріледі. Облыстық мәслихат аппаратына түскен облыстық бюджет жобасы дереу депутаттарға таныстырылады, содан соң  тұрақты комиссиялардың бюджет жобасын талқылау бойынша отырыстары өткізіледі.

Алдағы жыл бюджетінің жобасын тақылауға арналған тұрақты комиссия отырыстарында әрбір басқарма басшысы тиісті бюджеттік бағдарлама бойынша қысқаша түсіндірме жасап, оның алдағы жылға межеленген қаржыландыру жобасының жайын баяндайды, депутаттардың сұрақтарына жауап береді. Депутаттардың қатысуымен осылай талдау жүргізіліп, жан-жақты талқылау өткізу барысында бюджет жобасындағы кейбір параметрлер бойынша қаржы-ландыру межесінде кейбір артық-кем тұстар назарға ілігеді. Тұрақты комиссия осындай жағдайларда тиісті бюджеттік бағдарлама әкімшісіне облыстың экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасымен ойласа отырып оларды ретке келтіру жөнінде нақты ұсыныстар жасап, мәселені қосымша қайта қарау жөнінде келіседі. Міне, осылай талқыланып пысықталған ортақ шешім ғана өміршең болатындығын практика көрсетуде және ондай бюджетпен жыл ішінде жұмыс жасау аса қиындық тудырмасы анық. Және облыстық бюджет жобасы бойынша тұрақты комиссия отырысында талқылауды осылай ашық та жариялы түрде өткізудің түсініктілігін, тәжірибелілігін, сондықтан пайдалылығын бірқатар депутаттар да, атқарушы органдар басшылары да білдіруде.

Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне енгізілген өзгерістерге байланысты, сондай-ақ облыс тіршілігіндегі маңызды мәселелер бойынша бірқатар шешімдер қабылданды. Олардың қатарында:

2012 жылғы 28 наурыздағы кезекті 3 сессияда «Қызылорда қаласы бойынша жер учаскелері жеке меншікке берілген кезде олар үшін төлемақының базалық ставкасын белгілеу туралы»;

2012 жылғы 6 желтоқсандағы кезекті 12 сессияса «Облыстың (қаланың, ауданның) құрметті азаматы» атағын беру қағидаларын бекіту туралы», «Қызылорда облысының аудандық маңызы бар қалаларда, кенттер мен ауылдық елді мекендерде жер учаскелері жеке меншікке берілген кезде олар үшін төлемақының базалық ставкаларын белгілеу туралы»;

2013 жылғы 25 сәуірдегі кезектен тыс 17, 18 желтоқсандағы 22 сессияларда «Әкімшілік-аумақтық құрылыстың кейбір мәселелері туралы»;

2013 жылғы 10 шілдедегі кезекті 18 сессияда «Қызылорда облысы елді мекендерінің аумақтарын көріктендіру, елді мекендерінің аумағындағы жасыл желектерді күтіп ұстау және қорғау қағидаларын бекіту туралы», «Қызылорда облысының елді мекендерінде иттер мен мысықтарды күтіп-ұстау қағидасын бекіту туралы», «Мемлекеттік орман қорында орман пайдалану үшін төлем ставкаларын бекіту туралы»;

2013 жылғы 21 тамыздағы кезекті 19 сессияда «Жаңақорған ауданында орналасқан «Сығанақ (Сунақата) қалашығының» тарих және мәдениет ескерткішін қорғау аймақтарын және қорғалатын табиғат ландшафты аймақтарының шекарасын бекіту туралы»;

2013 жылғы 18 желтоқсандағы 22 сессияда «Қызылорда облысының 2020 жылға дейінгі әлеуметтік-экономикалық даму Стратегиясы туралы» шешімдер.

Сондай-ақ, «Қызылорда облысының 2013-2015 жылдарға арналған энергия үнемдеудің Кешенді жоспары» бекітіліп, жұмыс жасалуда.

Облыстық мәслихаттың қабылдаған барлық шешімдері сессия хаттама-сында тігулі, ал өз құзыреті шегінде және азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне қатысты қабылдаған шешімдері облыстың әділет департаментінде уақытылы мемлекеттік тіркеуден өткізіліп, облыстық «Сыр бойы» және «Кызылординские вести» газеттерінде жарияланып отырылды.

Облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларының қызметі, өкілеттігі мен жұмыс тәртібі Заңның 12-15-баптарында белгіленген. Қызылорда облыстық мәслихатындағы 4 тұрақты комиссия жыл сайын сессияларда өз қызметі туралы бір реттен мәслихатқа есеп береді және осы есептер облыстық мәслихаттың тиісті шешімдерімен рәсімделген. Тұрақты комиссиялар жұмыс жоспарларына сәйкес өз отырыстарында өздеріне заңмен жүктелген құзыреттері аясында облыстық мәслихат сессияларында қаралатын мәселелер бойынша алдын ала талқылаулар жүргізді, сондай-ақ қабылданған шешімдердің орындалуын бақылады, осы бойынша тиісті атқарушы органдардың жұмысы тыңдалды. 

Бесінші шақырылған облыстық мәслихат атқарушы органдармен, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдармен бірлесе отырып, Елбасы тапсырмаларының, қабылданған бағдарламалардың уақытылы әрі сапалы орындалуына атсалысады және аймақ халқының әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту жолындағы жұмысын жалғастыратын болады.  

Б.Еламанов,

V шақырылған облыстық мәслихат хатшысы

ҚР Парламенті сенатының депутаты

 

 

Халықтан ешкім ұлық емес

«Сыр бойы - туып өскен өлкем, қасиетті мекенім болғандықтан, саналы ғұмырым мен ақ-адал еңбегімді өздеріңізге қалтқысыз арнаған қарапайым қыздарыңызбын. Ауылдан шығып, арман қуған бала кезеңнен елге қызмет жасар деңгейге жеткізген - осы түтіні түзу туған жерімнің биік рухы. Бүгінде өрелі өңірімнің әрбір даму қадамы мен алға басқан адымы - менің мақтанышым. Ал қоғамдағы көңіл толмас кемшіліктер мен жан құлазытар  көріністер - мені көпшіліктің игілігіне жұмыс жасауыма жетелеп отырған бірден-бір себеп дер едім ».

Бұл менің V шақырылған облыстық мәслихат депутаттығына сайлауалды бағдарламамның кіріспе сөзі. Мен осы ойымнан ешқашан тайған емеспін.

Әдетте  көп жерде әр деңгейдегі депутаттарға «Депутат болу мансап па?» деп сұрақ қойылып жатады. Бәрінің де айтатыны: «Жоқ, мансап емес, ол - міндет, аманат».  Менің де осы сұраққа беретін жауабым сол. Дегенмен де сол міндеттің мойынға алған жүк екенін, оның да сұрауы бар екенін бәрі бірдей сезіне бермейтіні рас.

Парламент депутаттарынан бастап аудандық маслихат депутатына дейін әрқайсымыз өз деңгейімізде, алдымызға келген мәселені шын ынтамен қарайтын болсақ, көптеген орын алып жатқан қолайсыз көріністерден, қолдан жасалып отырған проблемалардан арылуға болар еді.

Мен үшінші рет облыстық мәслихаттың депутаты болып сайландым. Егер бүгінгі күні мәслихаттар институтының 20 жылдығы жайында әңгімелесек, соның жартысынан астам уақытында мен де араласыппын. Мен мұны мақтан етемін, мәртебе тұтамын, өйткені бұл - халық атынан билікпен байланысуым.

2000-жылдардағы мәслихаттарды одан 15 жыл кейінгісімен салыстыра қарасақ, үлкен айырмашылықты аңғаруға болады. Ол түсінікті де, өйткені мәслихаттар да қоғаммен бірге өзгеріп, дамып отырады. Жалпы жұмыстың түрі сақталғанымен, олардың атқарылу мазмұны, іс-әрекетке қабілеттіліктің әр түрлілігі депутаттар корпусының қалыптасуына тікелей негіз болады.

Өкінішке орай, қазіргі кезде депутаттыққа үміткер ұсыну өз табиғатынан өзгеріп барады. Әрине, депутат жан-жақты: білімді, сауатты, жауапкершілікті, қарым-қатынас жасауға қабілетті, т.б. болуы шарт. Ал, ең бастысы, депутаттыққа әркім өз жүрек қалауымен баруы керек деп есептеймін. Ол өзінің халыққа пайдалы әсерінің жоғары коэффиценті боларына сенімді болуы керек.

Билік халықпен байланысын жоғалтпас үшін таңдау мен сайлаудың  негізгі ұстанымдары демократиялық негізде сақталуы қажет. «Көп қорқытады, терең батырады» дейді халқымыз. Көптің қорқытпауы, тереңнің батырмауы үшін аталған ұстанымдардың да халық пен билік арасындағы көпір саналатын мәслихат жұмысы да дұрыс жолға қойылуы қажет.

Сайлау кезіндегі шынайы демократия 1999 және 2003 жылдары байқалды: өзіміз округ таңдадық, құжаттар тапсырдық, штаб құрдық, бастамашыл топтар құрылып, халықпен, сайлаушылармен байланыс жасады. Осы тұста өз басым шыңдалу мен күресудің керемет мектебінен өттім дей аламын, өйткені менің қарсыласым «Ақ жол» партиясының (ол кезде оппозицияда болатын) облыстық ұйымының төрағасы еді. Дәл сол тұста «қара пиардың» не екенін білдім, маған және менің жанымдағыларға түрлі психологиялық қысымдар жасалды: сайлауға дейінгі бір айда үш рет үстімізден түрлі сылтаумен облыстық сайлау комиссиясына арыз түсірілді, тіпті сайлауалды науқанның соңғы күні сол арыздар сотта қаралды. Бұл іс-әрекеттердің қаншалықты уақытымызды алып, қаншалықты жүйкемізге тигенін айтудың қажеті бола қоймас, дегенмен маған жақсы сабақ берілді деп ойлаймын: әрбір іске сауатты, әр басқан қадамыңа жауапты қарауды үйретті. Мен опоненттеріме еш ренжісім жоқ, себебі күрес ашық, заң шеңберінде болды, батпақ болған жоқ. Кейде тіпті менің сайлауға қатысуымның өзін маслихаттардың қалыптасу тарихымен тікелей байланыста қарап, жиналған материалдар негізінде «Сайлау алдындағы жарыста неге тап болуың мүмкін?» деп аталатын әдістемелік құрал шығарып, онда сайлаудың көлеңкелі тұстары мен терең иірімдері жайлы ой бөлісер едім-ау деген ойға келем.

Қазақстандық патриотизм жайында аз айтылып жүрген жоқ. Отандастарды қоғамды дамытудағы жауапкершілікке тәрбиелеуде оларды мәслихат жұмыстарына тартудың айрықша мәні бар. Мен атқарушы биліктің сайлаушыларды осындай құқығынан айыруға тырысуын түсіне де, түсіндіре де алмаймын. Халық бүгінде сауатты, жан-жақты хабардар, онымен санасу қажет, сыйлау қажет, сайлау кезінде оларды анайы түрде «бақылаудың» қажеті шамалы. Сондай-ақ «айқайшы» депутаттардың да уақыты өтті, халық қазір пиарды шынайылықтан айыра алады.

Өмірімдегі депутаттық кезең - менің үйрену, қалыптасу, толығу кезеңдерім десем артық айтқаным емес. Өйткені мен оны керемет кісілермен - депутат әріптестеріммен бірге өткіздім. Мінез-құлықтарының,  мамандықтары-ның, жастарының, тіпті статустарының әрқилылығына қарамастан, біз бір кемедегі жандар бола алдық. Солардан көп нәрсе үйрендім, көбімен әлі күнге біргемін, олар менің өмірімді әлі күнге байытуда. Жекелеп атамай-ақ қояйын, өйткені кейбіреуі ұмыт қала ма деп қорқамын әрі ол тізім көп орын алар да еді. Иіні келген тұста айтарым, белсенді азаматтық позициясы бар адам ретінде қалыптасуыма мүмкіндік берген тағдырыма ризамын.

Бүгінде миллиардтаған қаржыны бөлгенде еліміздің экономикасының қаншалықты өскенін кешегі күнмен салыстырғанда жақсы байқайсыз.

2000 жылдары мәслихат шешімімен кезек күттірмейтін 22 апаттық мектеп тізімі анықталып, жаңа құрылыс кезегі белгіленді. Нақты мерзімі жөнінде әңгіме болмады, себебі ақша өте аз. Сол мектептердің құрылысы 7-8 жылда аяқталды, ал бүгінде облыста бір жыдың ішінде білім саласында салынатын құрылыс саны сол 22-ден кем емес.



15 жыл бұрын әр облыста зияткерлік, дарынды балаларға арналған халықаралық  деңгейдегі  білім ошақтары ашылады деген ешкімнің қиялына да келмейтін. Бұл орайда Елбасы өз саясатында шын мәнінде болашақтың бүгіннен басталатынын, оған батыл қадаммен баруымыз керек екенін әр іс-әрекетімен көрсетіп келеді. Сондықтан менің тілегім - ұлы Абай бабамыз  айтқандай, әрқайсысымыз өмірде кірпіш болып  қаланып, өз орнымызды тауып, таза ар-ожданмен, адал еңбекпен халық сенімін ақтап, көш алдында болуымыз. керек.

Р.Байназарова,

ІІ, ІІІ, V шақырылған облыстық мәслихат депутаты,

25 ақпан 2014 жыл, Қызылорда қаласы

 

Депутат - халық қызметшісі



Қазақстан Республикасы Конституциясының 3-бабында «мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы – халық» екендігі айтылған, ал сол халықтың жергілікті жерлердегі мұң-мұқтажын білдіретін және қорғайтын өздері сайла-ған мәслихат депутаттары екендігі белгілі. Тәуелсіз Қазақстанның тарихында мәслихат депутаттарының рөлі бұрынғы Кеңес дәуіріндегімен салыстырғанда жер мен көктей өзгерді деп айтуға болады. Атап айтқанда, мәслихат депутатта-рының сайлауына халықтың қатысуы сапалық жағынан өзгеріске ұшырады, бұрынғыдай 99,8 % сайлаушылардың сайлауға қатысуы қазір жоқ, сосын әр сайлау округіндегі 1 депутаттық орынға кемі екі үміткерден болуы тиіс және бір кандидатқа 100 % дауыс беру деген көрсеткіш те қайталанбауда, депутат-тардың білім деңгейлері, салалар бойынша бөлінуі, сапалық жағынан да айқын ерекшеленеді.

Мен елімізде мәслихат институты жұмыс атқарған 20 жыл мерзімде негі-зінен 2 тарапта жұмыс атқардым, дәлірек айтқанда, 2007 жылға дейін облыстың қаржы басқармасының басшысы ретінде жыл сайын облыстың негізгі қаржы құжаты - облыстық бюджетті мәслихатқа бекітуге ұсынған болсам, ал кейінгі 8 жылда облыстық мәслихаттың Экономика және қаржы саласы жөніндегі тұрақ-ты комиссиясының төрағасы ретінде атқарушы биліктің облыстық мәслихатқа ұсынған облыстық бюджеттің жобасын зерделеп, сайлаушылардың өтініштері мен ұсыныстарының ескерілуіне зор мән беріп, бюджетті жан-жақты талдап, әрбір жылда экономиканың, әлеуметтік салалардың, инфрақұрылымның дамуы-на жұмыс атқаратындай бағытқа және шараларды қамтуына зор көңіл бөлдім.

Облыстық мәслихаттың IV және V шақырылымдарында № 27 Төменарық сайлау округінен сайланған депутат әрі 2 шақырылымда да Экономика, қаржы және жергілікті басқару мәселелері жөніндегі тұрақты комиссия төрағасы ретінде жыл сайын келер жылға арналған облыстық бюджетті бекітетін және өткен жылдың бюджетінің орындалу қорытындысын қараған сессияларда міндетті түрде қосымша баяндамалар жасап, мәслихат атынан айтылатын ұсыныстар мен ескертулерді сараптап келемін. Сонымен қатар жыл ішінде бюджет кірісіне қосымша түсімнің көбеюіне және республикалық бюджеттен қосымша трансферттердің бөлінуіне байланысты облыстық бюджетті бірнеше рет нақтылау қажеттігі туындайды, осындай жағдайларда мәслихаттың басқа тұрақты комиссияларымен бірге біздің комиссия да ұсынылған бюджет көрсеткіштерін егжей-тегжейлі қарап, дер кезінде өзгерістердің енгізіліп, бюджет қаржысының ел игілігіне жұмсалуына әр уақытта ат салысудамыз.

Мен депутат болып сайланған «Төменарық» сайлау округі Жаңақорған ауданының Қаратау беткейіндегі 16 елді мекенді қамтитын 12 ауыл округінде 27000-дай халық, оның ішінде 13000-дай сайлаушы тұрады. Осы өңірден облыстық мәслихатқа депутат болып сайланған жылдар ішінде әрбір ауылда жылына кемі 2 реттен болып, сайлаушылармен кездесулер және арнайы қабылдаулар өткіземін, халықтың мұң-мұқтажын біліп, Елбасының жыл сайынғы Жолдауларын талқылауға қатысамын. 

Осы мерзім ішінде атқарушы биліктің белсенді жұмыстарының (өзімнің де тікелей араласуымның) арқасында Екпінді, Еңбек, Сунақ ата, Қыраш, Кеңес, Бесарық ауылдарында жаңа мектеп ғимараттары салынды, Сүттіқұдық, Қосүйеңкі ауылдарында мектеп ғимараттары 2013 жылы басталып, биылғы 2014 жылы аяқталып пайдалануға берілмекші, сонымен қатар 2013 жылы Бірлік орта мектебінің қосымша құрылысы – спортзал, асхана, шеберхана ғимараты пайдалануға берілді. Биылғы жылы Жайылма, Құттықожа ауылдарында мектеп ғимараттарының құрылысы басталып, жыл аяғына дейін пайдалануға берілмек-ші. Бір сөзбен айтқанда, округ аумағындағы барлық елді мекендер типтік жобада салынған, 1 ауысымда оқуға мүмкіндік беретін ғимараттармен қамтамасыз етіледі (округте жалпы 17 мектеп бар).

Округ аумағындағы Манап ауылында осы жылдары 150 орындық клуб үйі, фельдшерлік-акушерлік пункт және ауыл әкімінің әкімшілік үйі, Қыраш, Қосүйеңкі ауылдарында да фельдшерлік-акушерлік пункт пен ауыл әкімінің әкімшілік үйі салынды, осындай пункт Қожамберді ауылында салынды, Бірлік, Бесарықтағы жабылып қалған ауылдық ауруханаларды қайтадан ашуға қол жеткізілді. Төменарық ауылдық дәрігерлік амбулаториясының құрылысы салынды, Бесарық ауылында 200 орындық облыстық оқушылардың тынығу лагерінің құрылысы пайдалануға беріліп, ел игілігіне қызмет атқаруда, Сүттіқұдық ауылында 90 орындық балабақша пайдалануға берілді.

Денсаулық кепілі - халықты таза ауыз сумен қамтамасыз етуде де елді мекендерде бірқатар жұмыстар атқарылды. Атап айтқанда, республикалық, облыстық бюджеттер есебінен Төменарық, Сүттіқұдық, Сунақата, Еңбек, Екпінді елді мекендері Жиделі топтық су құбырына қосылып, 11 мыңдай адам таза ауыз су пайдалануға қол жеткізді, Қыраш елді мекенінде бұлақ суынан құбыр жүргізіліп, әрбір үйге шүмек кіргізілді. Биыл республикалық бюджеттен тиесілі қаржы бөлініп, құрылысы басталатын Талап-Сырдария топтық су құбыры аяқталғанда, ауданның 28 елді мекенінің тұрғындары таза ауыз сумен қамтамасыз етілмекші, яғни бүкіл аудан толығымен 2 жерасты су көздерінен тартылатын су тораптарымен қамтылып, таза суға кенелетін күн де алыс емес.

Экономиканың, инфрақұрылымның дамуында автокөлік жолдарының алатын орыны орасан зор, осы маңызды мәселені реттеу мақсатында кейінгі 4-5 жылда «Самара-Шымкент» трассасынан Төменарыққа, Сүттіқұдыққа, Қосүйең-кіге, Қырашқа, Кеңеске, Талдысу оқушылар лагеріне баратын жолдар орташа жөндеуден өтсе, биылғы жылы Құттықожа, Екпінді ауылдарына баратын жолдарды орташа жөндеуге қаржы бөлінуде. Осындай оңды өзгерістер халық көңілінің көтерілуіне, көлік апатының азаюына және барар жерге жету уақытының қысқаруына оң әсер етуде. Сонымен қатар, Төменарық ауылы тұсынан Сырдария өзенінің үстіне қалқымалы көпір салынып, Байкенже, Билібай елді мекендерімен қарым- қатынас орнатылса, бұл көпір халықтың Сыр бойынан шөп, отын дайындап әкелуіне, қыста малдарын Сырдың арғы бетіне қыстатуына бірден-бір көмек болды. Облыс әкімдігінің қолдауымен, Үкіметтің шешімімен 2015-2016 жылдары округ аумағындағы Төменарық, Бірлік ауыл-дары тірек елді мекендер тізіміне енгізіліп, аталған ауылдардың инфрақұры-лымы дамымақшы. Атап айтқанда, 2 ауылда да 90 орындық балабақша, Төменарықтан 40 төсектік ауылдық аурухана, спорттық сауықтыру орталығы салынбақшы. Кейінгі 3-4 жылда Бірлік және Қыраш ауылдарындағы су қоймалары реконструкциядан өтіп, олардың су сақтау мүмкіндіктері артты, ауыл тұрғындарының көкөніс, бақша, мал азығына шөп егіп алуларына, ауыл экологиясының жақсаруына оң әсер етуде.

Осындай ауылдық жерлерге көрсетілген көмектердің арқасында елде көші-қон процесі тұрақталды, балалардың дүниеге келуі өсуде, демографиялық өсім байқалуда, жұмыссыздық деңгейі біршама төмендеп, халықтың әл-ауқатының артуы байқалады.

Облыстық мәслихат депутаттары өңір халқының әл-ауқатын жақсарту, экономиканың өсу қарқынын жеделдету, елді мекендердің инфрақұрылымын онан әрі қарай дамыту мақсатында әрбір сессияда өзекті мәселелерді қарауда. Осы жылдары облыстағы агроөнеркәсіп кешенінің, ауыз сумен қамтамасыз етілудің жағдайы, білім, денсаулық, спорт, мәдениет, жұмыспен қамтудың түйткүлді мәселелері жан-жақты талданып, ары қарай дамуының жолдары қарастырылды. Сонымен қатар, шағын және орта бизнесті, кәсіпкерлікті дамыту, мектеп жасына дейінгі бүлдіршіндерді балабақшамен қамту, кәсіптік білім беруді жақсарту мәселелері арнайы күн тәртібіне қойылып, нақты шаралар белгіленді.

Жергілікті атқарушы органдар мен мәслихаттардың бірлесіп атқарған жұмыстарының арқасында облыста 3 ауысымда оқитын мектептер жойылды, апатты жағдайда жұмыс істеп жатқан мектептерге жаңа ғимараттар салу жұмысы келесі 2015 жылы аяқталмақшы, «Балапан» бағдарламасы аясында 3-6 жасар балалардың мектепке дейінгі тәрбиемен қамтылуы облыста 85 %-ға жетіп, орташа республикалық көрсеткіштен 10 пунктке алда келеміз, медицина мекемелерін салу да қарқын алып, қазіргі таңда негізінен барлық елді мекендер-де тиісті типтік жобадағы ғимараттармен қамтылған. Кей жерлердегі бейімдел-ген ғимараттарда орналасқандарының алдағы 2-3 жылдықта заманауи жайға көшуі межеленуде. Сонымен бірге мәдениет, спорт объектілері де салынуда, бұл салаларға бұрын басымдылық берілген білім, денсаулық салаларындағы негізгі объектілер еңсерілген соң кезек тиюде. Автожол, ауыз су, аяқ су, жылу, электр энергиясы, газдандыру мәселелерінде де ауқымды шаралар атқарылуда.

Мен өзім депутат болып сайланған IV, V шақырылымдарда әріптес-депу-таттармен қойын-қолтық түсіністікте жұмыс атқарып келемін. Барлық депутат-тар да өз сайлаушыларының аманаттарын арқалап келген соң, белсенділік таны-туда, осы орайда, әсіресе С. Имандосовты,  И.Тілепті, Қ.Әбішевті, Ө.Жүсіповті, А.Таймановты, А.Божанованы, А.Әлназарованы, Р.Байназарованы, Қ.Бисеновті, Ж.Шәріповті, А.Тоғызбаевты, Т.Шаутайды, А.Шомановты, Ә.Әйімбетовті, Ж.Кенжебековті, Н.Құдайбергеновті, Н.Ермановты, Б.Еламановты, А.Ералиев-ты, Е.Дүйсеновті және т.б. депутаттарды атаған болар едім. Облыстық мәсли-хаттың барша депутаттары мәслихаттың рөлін арттыруда, өмірдің түйткіл мәселелерін көтеруде, атқарушы органдар, облыс әкімінің алдына бүгінгі күнгі актуальды мәселелер мен сайлаушылардың жан айқайын батыл да, байыпты да айта отырып, оң нәтижелерге қол жеткізуде деп айта аламыз. Елдегі халықтың, сайлаушылардың да көңілінен шыққандықтың белгісі болуы керек, бірқатар депутаттар 2-3-4 шақырылым бойы халық қалаулылары қатарынан көрінуде, бұл дегеніміз сайлаушылардың депутатқа деген үлкен сенімі деп түсінеміз.

                 Қ. Әжібеков

IV және V шақырылған облыстық мәслихаттың депутаты,

Қазақстанның  еңбек сіңірген қайраткері 

 

 

 

Мәслихат және жергілікті басқару

Мен 1999 жылдан бастап қатарынан төрт шақырылым бойы облыстық мәслихатқа депутат болып және кейінгі екі, ІV және V шақырылымда облыстық мәслихаттың Жастар ісі, құқық қорғау, спорт және туризм мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болып сайландым.

Мен алғаш депутат болып сайланған жылдары көпшілік өндіріс орында-ры тоқтап, тоқыраған шаруашылықтар тарай бастаған, соның салдарынан жұмыстан жаппай қысқартылу орын алып, халықтың тұрмыс жағдайы өте нашар күйде болды. Тіпті кей отбасылары қара нанға зар болып қалған жағдай-лар жиі кездесетін. Осыдан болу керек, көпшілік депутаттардың сайлауалды бағдарламаларында негізінен түрлі әлеуметтік төлемақы мен жәрдемақылар-дың, айлық жалақылардың уақытылы берілу мәселесі жазылатын. Мен депутат болып сайланған сайлау округі Қызылорда қаласының дәл орталығында орын тепкендіктен, өз сайлаушыларымның, тіпті кейде қаланың өзге аймақтарынан тұрғындардың тамақ алуға ақшалай көмек сұрап келетін кездері аз болмайтын. Жоқ-жұқаға әлеуметтік жәрдем көрсету заң бойынша тікелей депутаттық мін-детке кірмейтін болса да,  мұндай ерекше жағдайларда мүмкіндік тауып, көмек қолын созбау азаматтығымызға үлкен сын екенін сезіне отырып, оларды құр қол қайтармауға тырысатынбыз. Дәл осындай жағдайлар жалғыз менде ғана емес, өзге депутаттарда да кездесті ғой деп ойлаймын, себебі сол кезеңнің ауыртпалығын барша жұрт бірге көтерді. Сол кезеңдегі облыстық бюджеттің көлемі 5-6 млрд. теңге шамасында ғана болып, тұрмысы төмен отбасыларын түгел әлеуметтік көмекпен толықтай қамту мүмкін емес-тін. 

Мен екінші рет депутат болып сайланған 2003 жылдары халық алатын түрлі әлеуметтік төлемақы мен жәрдемақылардың, айлық жалақылардың уақытылы берілуі қалыпқа түсе бастады. Қызылорда қаласында бұл жылдарда-ғы басты мәселе тұрғындарды жылумен, ауыз сумен, электр қуатымен тұрақты қамтамасыз ету болды. Ол кездерде де көшені жөндеу, ауланы абаттандыру, т.б. күрделі мәселелер көтерілгенімен, бюджет қаржысының тапшылығына байла-нысты бұл жұмыстарды жүргізуге мүмкіндік болған жоқ. Сол жылдары облыстық бюджеттің көлемі 35 млрд. теңге шамасында болды.

Ал, 2007 жылы үшінші рет депутат болып сайланғанда сайлауалды бағдарламамда қала көшелерін асфальттау, спорт алаңдарын салу, қаланы абаттандыру, т.б. мәселелер көтерілген. 2012 жылғы сайлауда сайлауалды бағдарламамда мектеп, ауруханалар салу мәселелері көзделген. Бұл мәселелердің көтерілуі, әрине, облыстық бюджет көлемінің анағұрлым артып, мүмкіндігінің көбеюіне байланысты. Өткен 2013 жылы қалада 83 көшеге түрлі жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2014 жылға бекітілген облыстық бюджет 174 млрд. теңге болды. Осының нәтижесінде «110 аурухана, 100 мектеп» бағдарламасы облыста орындалып келеді. Биылғы 2014 жылдың басты мақсаты – апаттық жағдайдағы және үш ауысымда жұмыс жасайтын мектептерден «арылу» болып табылады және оның орындалуына сенім мол.

Мен басшылық жасайтын тұрақты комиссияда жеке адам құқының сақталу жайы, сондай-ақ оның мүлкі мен жол-көлік қозғалысының қауіпсіздігі, өңірдегі жастар мәселесі жиірек көтеріледі. Қауіпсіздікті нығайту мақсатында ішкі істер органдарын заман талабына сай тиісті деңгейде материалдық-техникалық қамтамасыз ету үшін қаржының бөлінуі тұрақты комиссия отырысының басты тақырыбына айналған. Бұрындары қалада бар болғаны 16 видеокамера ғана орнатылған болса, қазір жүздеген камера жұмыс жасап, нәтижесінде қылмыстың саны жыл санап азайып келеді. Қалада көше қиылыстарына «Интеллекті қиылыс» аппараттары  қойылып, 2014 жылдың бір (қаңтар) айында тек айыппұлдан ғана 18 млн. теңге қаржы түскен. Бұрынырақ айыппұлдан жылына 10-20 млн. теңге түскен болса, 2010 жылдары 300 млн. теңге түсті және сол қаржы облыстық ішкі істер департаментінің тиісті қажеттіліктеріне (көлік, аппаратура алу, жөндеу жұмыстары, т.б.) бағытталды.

Облыстағы жастар мәселесі - тұрақты комиссиядағы көкейкесті мәселенің бірі. Себебі, жастармен мемлекеттік тұрғыда тікелей де нақты жұмыстар жасалмаса, оның арты қауіпті жағдайларға ұшыратары белгілі. Белгілі (тұрақты) кәсібі жоқ және оң-солын дәл ажырата алмайтын деңгейдегі жас адам түрлі ағымдардың жетегінде кетіп, соның салдарынан қоғами жат қылықтармен айналысуы және одан қайта оралуы қиындық туғызуы әбден мүмкін. «Баланы бастан» қағидасын естен шығармай, жастарды ұлттық құндылықпен суару, өмірге бейімдеу мемлекеттің де, қоғамның да парызы. Қазір бұл бағытта тиянақты жұмыстар жүргізілуде, ал 2003 жылдары облыста жастар мәселесімен тікелей айналысатын бірде-бір мемлекеттік орган болмаған-ды. 2000 жылдары облыстық бюджеттен бір миллион теңге бөліп, әр ауданда жастар мәселесімен айналысатын бір штат ұстау үшін күресетінбіз, ал қазір жастар саясатына жүздеген миллион теңге бөлінуде, бұл, әрине, құптарлық әрі қуанарлық жағдай.

Жыл өткен сайын халықтың тұрмыс жағдайы біртіндеп жақсарып келеді. Сайлаушылармен кездесулер кезінде қазір бастапқыдай жеке басының немесе тұрмысының мәселесі емес, негізінен ортақ әлеуметтік мәселелер көтеріледі. Олардың қатарында қаланың аймақтарын және оған кіретін ауылдық округтерді газдандыру, елді мекендер тұрғындарын медициналық қызметпен қамту, қоршаған ортаның тазалығы, таза ауыз су, діни түрлі ағымдардың кері әсерінен сақтану, жастар тәрбиесі, имандылықты сақтау, мүгедектерді жұмыспен қамту, т.б. мәселелер бар. Мен 2013 жылдан бастап облыс әкімінің мүгедектер мәселелері бойынша штаттан тыс кеңесшісі болғандықтан, мүгедектер тарапынан түрлі мәселелер көтерілуде. Олардың негізгісі, әрине олардың жұмыспен қамтылу мәселесі. Елбасының халыққа биылғы Жолдауында бұл жайында нақты айтылды, енді бұдан былай мүгедектердің де жұмыспен қамтылуы жүйелі түрде шешіледі деген сенім бар. 

Мәслихат атқарушы органдармен бірлесе үйлесімді жұмыстар жүргізіп,  өзіне заңмен жүктелген міндеттерді алдағы уақытта да лайықты атқаратын, өңірде адам құқы мен заңдылықтың, тұрақтылықтың және облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлесін қоса беретін болады. 

Н.Ерманов,

ІІ-V шақырылған облыстық мәслихат депутаты

 

Қазақстанның конституциялық қысқаша даму тарихы

Әлемдегі өзін конституциялық құқықтық демократиялық мемлекет деп жариялаған елдер өз конституциясын қабылдап, мемлекеттік басқаруды сол конституция негізінде жүргізетіні белгілі. 1998 жылы шыққан«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясындаконституция  ұғымы былайша түсіндіріледі.

Конституция (лат. constіtіo – белгілеу, орналастыру) – мемлекеттің Негізгі Заңы, материалдық мағынада – ең алдымен елдегі адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын жариялайтын, оларға кепілдік беретін, сол сияқты елдегі әлеуметтік құрылыстың негіздерін, басқару мен мемлекеттік құрылымның нысанын, орталық және жергілікті билік органдарының негіздерін, олардың құзыреті мен өзара қарым-қатынастарын, мемлекеттік рәміздерді және астананы айқындайтын өкімдік акт, актілердің немесе конституциялық рәсімдердің жиынтығы; нысандық мағынада – барлық басқа заңдарға қатысты жоғары заңи күшке ие заң немесе заңдар тобы. Конституция – конституциялық құрылыстың құндылықтары, институттары мен нормалары, әлеуметтік байланыстар мен мемлекеттік биліктің қатынастарын мемлекеттік-құқықтық реттеу негіздері ресми түрде баянды етілетін ең жоғары құқықтық нысан. Конституция осы заманғы мемлекеттіліктің маңызды белгісі болып табылады.

Бұрынғы конституцияда межеленген мақсатқа қол жеткізілгенде, қоғамның алдына жаңа міндеттер қойылғанда ғана жаңа конституция қабыл-дау қажеттігі туындайды. Көбінесе, конституция қағидалары тікелей қолданыста болады, яғни іске асыру үшін тиісті құқықтық актілерде “мәнін ажыратуды”, нақтылауды талап етпейді. Заңи құжат ретіндегі конституцияның рөлі зор. Ол – мемлекеттің ең жоғары заңдық күшке ие Негізгі Заңы, яки елдің бүкіл заңнамасының негізі.

Заңгер ғалымдар Қазақ елінің ХХ ғасырдағы конституциялық даму тарихын мына кезеңдерге бөледі:

  1. Кеңес дәуіріне дейінгі кезең (1900-1917 жж. – ұлттық демократиялық идеялардың Алаш конституциясының жобасына ұласуы);
  2. Кеңес дәуірі кезеңі (20-жылдар мен 80-жылдардың аяғы);
  3. Кеңестік дәуірдің соңғы кезеңі (80 - жылдар мен 1990 - жылдар аралығы);
  4. Кеңестен дәуірінен кейінгі кезең (1991-1993 жылдар);
  5. Қазақстан дамуының алғашқы сатысы кезеңі (1993 жылдың қарашасынан бастап).

Кеңестер Одағы құрылғаннан кейін өз Конституциясын қабылдап, оны  мемлекеттің даму жағдайына қарай бірнеше мәрте өзгерткені және әр одақтас республика да өз конституциясын қабылдап, оны одақтық Конституцияның өзгертілуіне қарай өзгертіп отырғаны белгілі. Кеңес Одағының соңғы Конституциясы 1977 жылы, ал Қазақ КСР-ның соңғы Конституциясы 1978 жылы қабылданды.

Қазақ КСР-ы Конституция бойынша халықаралық қатынастардың өз алдына бөлек субъектісі болған жоқ. Қазақ КСР-ы Конституциясының 28-бабына сай, Республика сыртқы саяси әрекетінде КСРО Конституциясында анықталған сыртқы саясаттағы мақсат-міндеттерді және принциптерді басшы-лыққа алады деп көрсетілді.

1991 жылғы 16 желтоқсанда «Мемлекеттік тәуелсіздік туралы» Конституциялық заң қабылданып, республиканың тәуелсіздігі жарияланды.  Осының негізінде және мемлекеттің тәуелсіздік алып, саяси-экономикалық жағдайының өзгеруіне байланысты жаңа Конституция қабылдау қажеттігі туындады. Осыған байланысты Конституциялық заңдардың құқықтық нормаларын, принциптері мен идеяларын қамтыған жаңа Конституция 1993 жылғы 28 қаңтарда қабылданды. Онда Қазақстанның өз суверенитетін жариялаған сәттен бастап шыққан халықтық суверенитет, мемлекеттің тәуелсіздігі, биліктің бөліну принципі, т.б. танылды.

 

Облыста жергілікті өкілді органдардың

қысқаша құрылу тарихы

Жаңа Конституцияның талаптарына сай 1993 жылғы 10 желтоқсанда Республиканың Жоғарғы Кеңесі Қазақстан Республикасындағы жергілікті басқару жүйесін, жергілікті өкілді және атқарушы органдардың құзыретін, оларды ұйымдастыру тәртібі мен қызметін айқындайтын «Қазақстан Республикасындағы жергілікті өкілді және атқарушы органдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңын қабылдады. Бұл Заң жергілікті мемлекеттік органдардың атауы мен құрылымына елеулі өзгерістер енгізді. Жергілікті өкілді органдар әуелі «мәслихаттар – депутаттар жиналысы» деп, кейінірек «депутаттар жиналысы» деген сөздер алынып тасталып, қазірге дейін «мәслихаттар» деп аталады. Жергілікті атқарушы органдар - әкім басқаратын «жергілікті әкімшілік» деп аталды. Мәслихаттар мен әкімшіліктер ортақ атаумен «жергілікті мемлекеттік басқару органдары» деп аталды.       

Осы Заңға сай, жергілікті өкілді органдардың атауы ғана емес, оның мазмұны да түбегейлі өзгеріске түсті. Бұрын жергілікті кеңестер аумақтық басқарудың барлық деңгейлерінде құрылған болса, енді мәслихаттар-депутаттар жиналысы тек облыс, аудан және республикалық, облыстық маңыздағы қала, астана деңгейлерінде ғана құрылатын болды. Олар қаладағы аудандарда, кенттерде, ауылдарда, ауылдық округтерде құрылмайтын болды.

1994 жылғы 7 наурызда Қазақстан Республикасында бірінші шақырылған жергілікті өкілді органдар – мәслихаттар-депутаттар жиналысының (1994-1999 жж.) сайлауы өтті. Бұл еліміздегі шын мәнінде алғашқы бәсекелі сайлау болды. Қызылорда облыстық мәслихаты-депутаттар жиналысына басында 35, кейінірек 1997 жылы оған Байқоңыр қаласынан құрылған 4 сайлау округі қосылып, барлығы 39 сайлау округі құрылып, сонша депутат сайланды.

Мәслихаттар-депутаттар жиналысы жергілікті халықтың еркін білдіретін, қызметін заңнамада көзделген құзыреті шегінде дербес жүзеге асыратын және тікелей қосымша бағыныстылықта болмайтын мемлекеттік орган ретінде танылды және қалыптасты.

Жаңа Конституцияда Қазақстан Республикасының әлемдегі тәуелсіз мемлекеттердің қатарына еніп, экономикалық тұрғыдан нарықтық қатынастарға өтуіне бағыт алғандығы белгіленуімен қатар, ол Қазақ КСР-ның 1978 жылғы Конституциясының да кейбір ережелерін қамтыды. Кеңестік демократия қағидаларына негізделіп, ескі қоғам ережелері орын алған бұл Конституция жаңа қоғамның өмір талабына толық жауап бере алмады. Онда адамның құқықтары, бостандықтары, оларды жүзеге асыру қағидалары, атқару билігін жүзеге асыру нысандары, басқару саласындағы демократиялық институттардың қызметі жете көрсетілмеген болып шықты. Биліктің үш саласы: басқару, сот, заң шығару биліктерінің атқаратын рөлдері нақтыланбай қалды.

Қазақстанның Тәуелсіздігін және қалыптасқан саяси-экономикалық жағдайды негізге ала отырып, 1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдум арқылы Қазақстан Республикасының Конституциясы қабылданды.

Қазақстан Республикасы Конституциясы 9 бөлімнен (98 баптан) тұрады. Осы Конституцияның «Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару» деп аталатын VІІІ бөлімінде (85-89 баптар) жергілікті өкілді және атқарушы органдардың – тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністегі мемлекеттік билік органдарының (мәслихаттар мен әкімдердің) жергілікті маңызы бар экономикалық және әлеуметтік мәселелерді шешу жөніндегі қызметі мен міндеттері баяндалған.

Қазақстан Республикасы Конституциясының 86-бабының 6-тармағына сәйкес жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейтін, жергілікті өкілді және атқарушы органдар-дың құзыретін, қызметінің ұйымдастырылуын, тәртібін, сондай-ақ мәслихаттар депутаттарының құқықтық жағдайын белгілейтін «Қазақстан Республикасында-ғы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 2001 жылы 23 қаңтарда қабылданды және оған Конституцияның 89-бабының  3-тармағына сәйкес 2009 жылғы 2 қыркүйекте енгізілген өзгерістерге сәйкес ол «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы деп аталды.

Қызылорда облысының қысқаша тарихы

  1. 1817 жылы Сырдария өзенінің  сол жақ жағалауында Ақмешіт қамалының құрылысы басталды;
  2. 1818 жылы қамал оң жақ жағалауға көшірілген. Ақмешіт қамалы жан-жағын қамысты-бұталы тоғай қоршаған Бегалы Қоға деп аталған үлкен ойпатта орналасқан;
  3. 1847 жылдан бастап патшалық Ресей Сыр жағалауы мен Аралды өз империясына қосу саясатын бастады;
  4. 1853 жылы қамал Перовск қамалы деп аталған;
  5. 1867 жылы Түркістан  генерал-губернаторлығы құрылған кезде осы қамал болыс орталығы болып, қала мәртебесін алған. Бастауыш мектептер ашылып, кірпіш зауыты, жел диірмендері, шеберханалар мен дүкендер жұмыс істей бастаған;  
  6. 1917 жылдың 30 қазанында Перовскіде Кеңес билігі орнады;
  7. 1922 жылы қала қайтадан Ақмешіт деп аталды.
  8. 1925 жылы 15 сәуірде қалада Қазақ Автономиялық Республикасының еңбекшілер съезі болып, сол жерде қаланы Қызылорда («қызыл астана») деп атау және оған республика астанасы дәрежесін беру туралы шешім қабылданған;
  9. 1929 жылы астана Алматы қаласына көшіріліп, Қызылорда округ орталығы болды;
  10. 1938 жылдың 15 қаңтарында Қызылорда облысы құрылып, Қызылорда қаласына облыс орталығының мәртебесі берілді.

1997 жылдың 17 маусымында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен қаланың және облыстың орыс тіліндегі «Кызыл-Орда» атауы «Кызылорда» атауына ауыстырылды.

Қызылорда облыстық (округтік) партия комитетінің бірінші хатшылары:

р/с

Аты-жөні

облыс басшысы

ұлты

туған жылы

қызметінің атауы

болған мерзімі

  1.  

Розыбақиев Абдулла Ахметұлы

БК( б )П Қызылорда округтік комитетінің хатшысы

05.1929-03.1930

ұйғыр

1897

  1.  

Әміров Құсайынбек

Қазақстан К(б)П ОК Қызылорда облысы бойынша Ұйымдастыру бюросының төрағасы

03.1938-06.1938

қазақ

1903

  1.  

Әбдірахманов Халил Уәлиұлы

Қызылорда облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы

05.1938-03.1940

татар

1905

  1.  

Төлебаев Рахымбай

- - // - -

03.1940-10.1945

қазақ

1910

  1.  

Бектелеев Сафар Темірханұлы

- - // - -

10.1945-07.1947

қазақ

1912

  1.  

Ибрагимов Баймахан Ескендірұлы

- - // - -

08.1947-07.1950

қазақ

1909

  1.  

Бектелеев Сафар Темірханұлы

- - // - -

1950-08.1952

қазақ

1912

  1.  

Қайсақанов Арынғазы

- - // - -

09.1952-01.01.1954

қазақ

1912

  1.  

Жанбаев Сағалбай

- - // - -

01.01.1954-06.1954

қазақ

1904

  1.  

Сужиков Мұхамедғали Әленұлы

- - // - -

07.1954-02.1958

қазақ

1910

  1.  

Оспанов Сейдолла

- - // - -

02.1958-08.1959

қазақ

1918

  1.  

Илиясов Ғұбайдолла

- - // - -

31.08.1959-02.1961

қазақ

1914

  1.  

Тоқтамысов Сәлімгерей

- - // - -

02.1961-01.1963

қазақ

1914

  1.  

Ықсанов Мұстахым Біләлұлы

- - // - -

01.1963-11.1966

қазақ

1926

  1.  

Бектұрғанов Хасан Шаяхметұлы

- - // - -

11.1966-02.06.1972

қазақ

1922

  1.  

Әбдікәрімов Исатай

- - // - -

06.1972-12.1978

қазақ

1923

  1.  

Есетов Тәкей

- - // - -

12.1978-01.1985

қазақ

1923

  1.  

Әуелбеков Еркін Нұржанұлы

- - // - -

01.1985-07.1989

қазақ

1930

  1.  

Шаухаманов Сейілбек

Қызылорда облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы

07.1989-01.1990

 

қазақ

1939

халық депутаттары Қызылорда облыстық Кеңесінің төрағасы, Қазақстан Компартиясы Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшысы

01.1990-09.1991

Халық (еңбекшілер) депутаттары Қызылорда облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағалары:

р/с

Аты-жөні

туған

ұлты

қызмет атқарған мерзімі

жері

жылы

  1.  

Бабкин Николай Ефимович

Москва қаласы (Ресей)

1895

орыс

1938-1939

  1.  

Конкин Федор Терентьевич

Рязань облысы (Ресей)

1898

орыс

12.1939-1943

  1.  

Төлепбергенов Жаппасғали

Ақтөбе облысы

1908

қазақ

05.1943-1944

  1.  

Тастайбеков Хайруш

Атырау (Гурьев) облысы

1907

қазақ

12.1944-1948

  1.  

Қойшығұлов Ахмеджан

 Ақтөбе облысы

1905

қазақ

01.1948-1950

  1.  

Қайсақанов Арынғазы

Шығыс Қазақстан (Семей) облысы

1912

қазақ

11.1950-1953

  1.  

Нұрекеев Мұқажан

Қарағанды облысынан ауысып келген

 

қазақ

13.03.1953-1955

  1.  

Еділбаев Ізмұхамед

Батыс Қазақстан облысы

қазақ

14.12.1906

03.1955-1961

  1.  

Оспанов Сейдолла

Қызылорда облысы

қазақ

17.10.1918

03.1961-1963

  1.  

Асқаров Әбен

Қарағанды облысы

қазақ

1917

03.1963-1971

  1.  

Бәкіров Шәймерден

Қызылорда облысы

қазақ

1930

06.1971-10.1979

  1.  

Құбашев Сағидолла

Атырау (Гурьев) облысы

қазақ

1927

27.11.1979 – 11.1982

  1.  

Қалиев Ыдырыс

Қызылорда облысы

қазақ

15.05.1925

30.09.1982-03.1987

  1.  

Золотарев Евгений Михайлович

Полтава облысы (Украина)

орыс

1936

30.03.1987-1989

  1.  

Брынкин Виталий Алексеевич

Ростов облысы (Ресей)

орыс

1944

08.1989-1991

  1.  

Шаухаманов Сейілбек

Қызылорда облысы

қазақ

15.05.1939

09.1991-1992

  1.  

Қайруллаев Қорғанбек

Қызылорда облысы

қазақ

25.10.1943

02.1992-12.1993

Тәуелсіздік жылдарындағы Қызылорда облысының әкімдері:

р/с

Облыс әкімінің

аты-жөні

лауазымында болған мерзімі

туған жері

туған жылы

  1.  

Шаухаманов Сейілбек

10.02.1992-29.09.1995

Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Өзгент ауылы

15.05.1939

  1.  

Сапарбаев Бердібек Машбекұлы 

29.09.1995-07.1999

Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Бесарық ауылы

09.02.1953

  1.  

Нұрғисаев Серікбай Өрікбайұлы 

07.1999-04.2004

Алматы облысы, Іле ауданы, Жаңаарна ауылы

27.05.1956

  1.  

Адырбеков Икрам Адырбекұлы

04.2004-01.2007

Өзбекстан, Ташкент облысы, Қызыләскер ауылы

08.07.1950

  1.  

Құл-Мұхаммед Мұхтар Абрарұлы

01.2007-05.2008

Қытай Халық Республикасы, Чугучак қаласы

12.12.1960

  1.  

Қуандықов Болатбек Баянұлы 

05.2008-01.2013

Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Қашқансу ауылдық кеңесі

14.02.1969

  1.  

Көшербаев Қырымбек Елеуұлы 

2013 жылғы 17 қаңтардан бастап

Қызылорда облысы Қазалы қаласы

20.05.1955

 

 

Қызылорда облыстық мәслихатының қысқаша тарихы

 

1994 жылғы 7 наурызда бірінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихаты-депутаттар жиналысының депутаттарын сайлау жөніндегі 35 сайлау округінен 137 кандидат депутаттыққа дауысқа түсіп, 35 депутат сайланды. Депутаттардың құрамында 5 әйел, 30 ер адам, олардың 30-ы жоғары білімді болды.

Қызылорда облыстық мәслихаты-депутаттар жиналысының 1994 жылғы 1 сәуірдегі І ұйымдастыру сессиясында облыстық өкілді орган сайлауының қорытындысы хабарланып, сайланған депутаттар ресми таныстырылды және оларға депутаттық куәлік пен төсбелгілер тапсырылды. Қызылорда облыстық мәслихаты-депутаттар жиналысының уақытша Регламенті бекітіліп, соның негізінде мәслихаттың құрылымы (хатшысы, тұрақты комиссиялары мен олардың төрағалары) бекітілді. Қызылорда облыстық мәслихаты-депутаттар жиналысының хатшысы болып Ермақашов Бақытбек, Тексеру комиссиясының төрағасы болып Есенов Марат Сағынтайұлы (оның атқарушы органдарға қызмет ауыстыруына байланысты 1995 жылғы тамыздан бастап Байділдаева Алма Рүстемқызы), тұрақты комиссиялар төрағалары болып М.З.Подольский, Д.Аймағамбетов, Н.Сыздықов сайланды.

Ермақашов Бақытбек 1946 жылы 1 қарашада Қызылорда облысы, Тереңөзек кентінде дүниеге келген. Қызылорда гидромелиоративтік техникумын және одан кейін Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс инженерлері институтын «құрылысшы» мамандығы бойынша бітірген.

Еңбек жолын «Қызылордаводстрой» тресінде бригадир, техник-геодезист қызметін атқарудан бастаған. 1970 жылдары Қызылорда облысы бойынша Бүкілодақтық екпінді комсомол жастар құрылысын басқарған, одан кейін Қызылорда қалалық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, 1978-1991 жылдары облыстық партия комитетінің нұсқаушысы, «Қызылордамелиорация» бірлестігінің партия комитетінің хатшысы, Қызылорда қалалық партия комитетінің бюро мүшесі, 1992 жылдан Қазақстан Социалистік партиясының Қызылорда облыстық саяси атқару комитетінің төрағасы, кіші кәсіпкерлікті қолдау аумақтық қауымдастығының вице-президенті, 1994 жылғы наурыз айынан облыстық мәслихат хатшысы, 1999 жылғы қазан айынан «Отан» республикалық саяси партиясының Қызылорда облыстық филиалында консультант болып істеді.

І шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының депутаттары



сайлау округі

Аты-жөні

туған жылы

білімі

негізгі қызметі

атауы

  1.  

Арал

Есмырзаев Аманқос

1955

жоғары,  мұғалім

№ 64 орта мектептің директоры

Қозбақов Аралбай Молдашұлы

(1998 жылғы наурыздан бастап)

1961

жоғары, экономист, заңгер

«Яксарт» ЖШС президенті

  1.  

Алты-құдық

Бердібаева Жаңыл Рысбайқызы

1966

орта арнаулы, технолог

«Ажар» тігін фабрикасының цех бастығы

  1.  

Сексеуіл

Жақсыбаев Қожақ

1942

жоғары,         

«Аралтұз» комбинатының президенті

  1.  

Қамбаш

Аймағамбетов Дәуқара

1935

орта арнаулы, техник-механик

«Райым» ұжымшары басқармасының төрағасы

  1.  

Теміржол

Әліпбаев Әзімжан

1941

жоғары, инженер-механик

Қазалы вагон депосының бастығы

  1.  

Сұлутам

Рахашұлы М.

 

 

 

Сәтбаев Ертуған

(1997 жылғы қаңтардан  бастап )

 

жоғары, дәрігер

«Медициналық сақтандыру қоры» Қазалы филиалының директоры

  1.  

Абай

Әбішев Жақсылық Әбдіраманұлы

1953

жоғары, заңгер

Қызылорда қалалық адво-каттар алқасының адвокаты

  1.  

Аранды

Сарбалақов Жорабек Оспанұлы

1940

жоғары, экономика ғылымда-рының кандидаты

облыстық тұтынушылар одағы басқармасының төрағасы

  1.  

Ақтөбе

Алматов Алмасбек Нұрмаханұлы

1956

жоғары, мұғалім

Қызылорда педагогикалық институтының кафедра меңгерушісі

  1.  

Мехзауыт

Канатбаев Аппаз Нұрмаханұлы

1941

жоғары, электр-механик

«АНК» жеке кіші кәсіпорнының директоры

  1.  

Жосалы

Сыздықов Нұрділда

1953

жоғары,

«Қызылордаоблавтотранс» бірлестігінің  бас директоры

  1.  

Жалағаш

Бердаулетов Камал Әбдірашитұлы

1923

жоғары,

облыстық соғыс, еңбек және қарулы күштер ардагерлері кеңесінің төрағасы

  1.  

Бұқарбай батыр

Маханов Тұрғанбай

(1994 жылғы 28 жел-тоқсанда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

 

 

 

жоғары, дәрігер, медицина ғылымда-рының кандидаты

облыстық медициналық орталықтың бас дәрігері

 

Маханжанов Ниязбек

(1998 жылғы 23 қазан-да  өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқтады)

1946

жоғары, экономист

Ұлттық банктің облыстық филиалы басқармасының бастығы

  1.  

Терең-өзек

Мәлібаев Әділхан Оспанұлы

1958

жоғары, инженер-механик

Тереңөзек ауданы, О.Мәлібаев атындағы кеңшардың директоры

  1.  

Шаған

Әліпбаев Аманбай Егенбергенұлы

1945

жоғары, инженер

«Қызылорда жолдары» акционерлік қоғамының президенті

  1.  

Космо-навтар

Рябцева Александра Петровна

1953

орта арнаулы, технолог

Қызылорда целлюлоза-кар-тон зауытының целлюлоза цехының диффузоршысы

  1.  

Пролетар

Есенов Марат Сағынтайұлы

(1995 жылғы 8 шілдеде  өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтады)

1959

жоғары, экономист

 

облыстық мәслихат-депутат-тар жиналысының тексеру комиссиясының төрағасы

Нұрабаев Базарбай Санаұлы

(1997 жылғы қаңтар-дан бастап) (1998 жылғы 11 мамырда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқталды)

 

жоғары, экономист

«Оңтүстікмұнайгаз» АҚ өндірістік-техникалық қызмет көрсету және жабдықтау басқармасының бастығы

  1.  

Мектеп

Байділдаева Алма Рүстемқызы

(1998 жылғы 27 нау-рызда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

1959

жоғары, экономист

облыстық мәслихаттың тексеру комиссиясының төрайымы

  1.  

Батыс

Ағайдаров К.

1960

жоғары,

 

Кенжебаев Темірхан Бердәліұлы

(1997 жылғы  қаңтар-дан  бастап) (1999 жылғы 10 шілдеде өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

 

жоғары

«Темірхан» фирмасының президенті

  1.  

Сели-верстов

Сейілханов Алтынбек

1936

жоғары, теміржол пайдалану инженері

Қызылорда теміржол бөлімшесі бастығының орынбасары, қауіпсіздік жөніндегі бас ревизор

  1.  

Төлебаев

Төрекеев Әскербек

1941

жоғары, дәрігер

қалалық аурухананың бас дәрігері

  1.  

Поли-техника

Ыбраев Асылбек Қасымұлы

1943

жоғары, инженер-

«ҚУАТ» ақционерлік қоғамының бас директоры

  1.  

Қорқыт Ата

Подольский Мотель Зеликович

1932

жоғары, мұғалім

№ 198 орта мектептің  директоры

  1.  

Аман-келді

Бишімбаев Уалихан Қозыкеұлы

(1996 жылғы 29 қазан-да  өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқталды)

1946

 

 

жоғары, инженер-құрылыс-шы

Қызылорда агроөнеркәсіп-өндірісі инженерлері институтының ректоры

 

Бисенов Қылышбай Алдабергенұлы

(1997 жылғы  қаңтардан  бастап)

1957

жоғары, инженер-құрылыс-шы

Қызылорда политехникалық институтының ректоры

  1.  

Шығыс

Ермақашев Бахытбек

1946

жоғары, инженер

облыстық мәслихат хатшысы

  1.  

Тасбөгет

Әріпбаев Ақылбек

1947

жоғары

«Ақмешіт» жабдықтау-өткізу компаниясының президенті

  1.  

Ақсуат

Шаданова Гүлсара Смайылқызы

1955

орта

Қызылорда машина-сынау стансасының сауыншысы

  1.  

Жақаев

Рысмұхамедова Гүлжамал Райбекқызы

1950

 

жоғары, дәрігер

облыстық кәсіподақтар кеңесінің төрайымы

Айып Алтай Нұреддинұлы

(1997 жылғы  қазаннан бастап)

1956

жоғары

Шиелі аудандық «Өскен өңір» газеті редакторының орынбасары

  1.  

Шиелі

Ноғайбаев Әлмырза Әлиұлы

1947

орта

Шиелі аудандық мәдениет бөлімінің автоклуб меңгерушісі

  1.  

Көкшоқы

Колузаев Юрий Петрович

(1998 жылғы 25 жел-тоқсанда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

1946

жоғары, инженер

№ 6 кен басқармасы директорының орынбасары

  1.  

Бекежа-нов

Аппазов Төлес

1936

жоғары, агроном

Шиелі аудандық экология және биоқорлар жөніндегі комитеттің төрағасы

  1.  

Төмен-арық

Рахымбеков Әскербек

1942

жоғары, мұғалім

облыстық «Сыр бойы» газетінің бас редакторы

  1.  

Жана-қорған

Абылбеков Бекболат

1942

жоғары,инженер

Қызылорда теміржол бөлімшесінің бастығы

  1.  

Шалхия

Тұрабаев Жарылқасын

(1995 жылғы  желтоқ-санда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

1952

 

жоғары, инженер

 

«Шалқия цинк» кәсіпорнының директоры

 

 

Досмамбетов Бақберген Сәрсенұлы

(1997 жылғы  қаңтар-дан бастап) (1997 жылғы 17 маусымда   өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтады)

1945

 

 

жоғары, экономист

Қызылорда гуманитарлық университетінің ректоры

 

 

Фейзулдаев Арасат

(1997 жылғы  қазаннан бастап)

1939

жоғары, мұғалім

   Жаңақорған аудандық       № 3 дарынды балалар мектебінің директоры

  1.  

Түгіскен

Ибрагимов Молдахмет Сүлейменұлы

1949

жоғары, агроном

«Түгіскен» кеңшары дирек-торының орынбасары

  1.  

Бай-қоңыр

Тағыбаев Ернар Мелдебекұлы

(1997 жылғы  қазаннан бастап)

1964

жоғары

Байқоңыр қаласындағы «Дана» баспасының директоры

  1.  

Ақай

Ысмағұлов Бахытжан Тоқшылықұлы

(1997 жылғы  қазаннан бастап)

1962

жоғары

Байқоңыр қаласы «Энергоремонт» жауапкершілігі шектеулі қоғамының директоры

  1.  

Төретам

Жүсіпов Өмірбек Жүнісұлы

(1997 жылғы  қазаннан бастап)

1950

жоғары

Төретам теміржол стансасының бастығы

  1.  

Королев

Жарекесов Скендір Көпешбайұлы

(1997 жылғы  қазаннан бастап)

1967

жоғары

«Скендір және К» толық серіктестігінің директоры

 

Бірінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының

сессияларында қаралған жоспарлы мәселелер

р/

с

сессия

Қаралған мәселе тақырыбы

өткен

мерзімі

  1.  
  1.  

01.04.1994

Ұйымдастыру мәселелері

  1.  

1994 жылға арналған бюджет туралы.

  1.  

1992, 1993 жылдарға арналған облыстық бюджеттердің орындалуы туралы есеп.  

  1.  
  1.  

29.07.1994

Нарықтық экономика және тең құқықты әр түрдегі меншіктер жағдайында тұрғындарды жұмысқа орналастыру жөніндегі жергілікті өкілді және атқарушы органдардың қызметі туралы.

  1.  
  1.  

28.12.1994

Облыстағы табиғат қорғаудың жайы және оны экологиялық сауықтырудың шаралары туралы.

  1.  
  1.  

14.04.1995

1995 жылға арналған облыстық бюджет туралы

  1.  
  1.  

08.07.1995

Облыстың әлеуметтік және экономикалық жағдайы туралы.

  1.  

Облыста қылмысқа қарсы күрес, қоғамдық тәртіп және құқық қорғаудың жайы туралы.

  1.  
  1.  

27.10.1995

Облыс тұрғындарын әлеуметтік қорғаудың жайы және оны жақсартудың шаралары туралы.

  1.  

1994 жылғы облыстық бюджеттің атқарылуы туралы есепті бекіту туралы.

  1.  
  1.  

29.12.1995

Облыста мемлекеттік мүлікті жекешелендірудің барысы жайлы.

  1.  

Облыста қылмысқа қарсы күрес және  нотариат, азаматтық хал актілерін жазу жұмысының жай-күйі туралы 

  1.  
  1.  

16.02.1996

Облыс халқын ауыл шаруашылығы өнімдерімен қамтамасыз етудің жайы туралы.

  1.  

1996 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  
  1.  

03.05.1996

Облыста 1996-1998 жылдарда экономикалық реформаларды тереңдету жөніндегі бағдарлама және халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту шаралары туралы.

  1.  

1995 жылғы облыстық бюджеттің атқарылу есебін бекіту туралы.

  1.  
  1.  

29.10.1996

Облыста білім берудің жайы және осы саладағы реформаларды тереңдетудің жолдары туралы.

  1.  
  1.  

25.01.1997

Облыстағы кәсіпкерліктің жайы және оны дамытудың болашағы туралы.

  1.  

1997 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  
  1.  

25.04.1997

Облыста құқық тәртібін сақтаудың жайы және қылмысқа қарсы күресті күшейтудің шаралары туралы.

  1.  
  1.  

17.06.1997

Облыста туберкулездің алдын алу мен емдеудің жайы және оны жақсартудың шаралары туралы.

  1.  
  1.  

08.10.1997

Облыстың әлеуметтік және экономикалық даму барысы туралы. 

  1.  

1996 жылғы облыстық бюджеттің атқарылу есебін бекіту туралы.

  1.  
  1.  

27.12.1997

1998 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

Балаларды оқуға толық тарту және кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес шаралары туралы.

  1.  
  1.  

27.03.1998

Облыстағы жастар тәрбиесінің жай-күйі және оны “Қазақстан – 2030” бағдарламасына сәйкес жақсарта түсудің шаралары туралы.

  1.  

 

 

1997 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы туралы есепті бекіту туралы.

  1.  

“Облыс тұрғындарын әлеуметтік қорғаудың жайы және оны жақсартудың шаралары туралы” облыстық мәслихаттың 1995 жылғы 27 қазандағы шешімінің орындалу барысы жайлы.

  1.  
  1.  

23.10.1998

Өнеркәсіп саласының облыс экономикасындағы жағдайы және оны өркендету шаралары туралы.

  1.  
  1.  

25.12.1998

1999 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

“Облыста туберкулез ауруының алдын алу мен емдеудің жайы және оны жақсартудың шаралары туралы” облыстық мәслихат (ХІІІ сессия) шешімінің Қазалы ауданында орындалу барысы жайлы.

  1.  
  1.  

16.04.1999

Қазақстан Республикасындағы тіл туралы” Заңды облыста жүзеге асырудың барысы туралы.

  1.  

1998 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы туралы есепті бекіту туралы

  1.  
  1.  

10.07.1999

Облыстың мәдени саласын одан әрі дамыту бағытындағы жұмыстар туралы.

1999 жылғы 10 қазанда екінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихаты депутаттарының сайлауы өтті. Облыс бойынша 29 сайлау округінен депутаттыққа 95 кандидат түсті. Сайланған 29 депутаттың 6-ы әйел, 23-і ер адам, барлығы да жоғары білімді, 3-і өткен шақырылымның депутаттары. Мәслихат құрамына 6 педагог, 3 дәрігер, 6 кәсіпкер сайланды.

Қызылорда облыстық мәслихатының 1999 жылғы 19 қарашада өткен І ұйымдастыру сессиясында облыстық өкілді орган сайлауының қорытындысы хабарланып, сайланған депутаттар ресми таныстырылды және оларға депутаттық куәлік пен төсбелгілер тапсырылды. Қызылорда облыстық мәслихатының уақытша Регламенті бекітіліп, соның негізінде мәслихаттың құрылымы (хатшысы, тұрақты комиссиялары мен олардың төрағалары) бекітілді. Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы болып Божанова Алмагүл, Тексеру комиссиясының төрайымы болып Боханова Роза Аяғанқызы, тұрақты комиссиялар төрағалары болып С.Ж.Имандосов, Қ.А.Бисенов, М.Б.Мұхамедов, Н.Б.Құдайбергенов сайланды.

Божанова Алмагүл 1946 жылы 14 наурызда Қызылорда облысы, Тереңөзек ауданы, Қызылөзек елді мекенінде дүниеге келген, 1953-1960 жылдары № 132 орталау мектебінде оқып, оны бітірген соң М.Мәметова атындағы Қызылорда қыздар педагогикалық училищесіне түскен және оны 1964 жылы, 1964 жылы Қызылорда педагогикалық институтында түсіп, оны 1970 «орыс тілі және әдебиеті пәнінің мұғалімі» мамандығы бойынша бітірген.

1964-1967 жылдары Тереңөзек ауданы, Шаған ауылында балабақша меңгерушісі, 1967-1972 жылдары № 132 мектептің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, 1972-1977 жылдары Тереңөзек аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, 1977-1983 жылдары А.Тоқмағамбетов ауылындағы № 135 мектептің директоры, 1983-1988 жылдары Тереңөзек аудандық партия комитетінің хатшысы, 1988-1991 жылдары халық депутаттары Тереңөзек аудандық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы, 1991-1992 жылдары Тереңөзек аудандық Кеңесі төрағасының орынбасары, 1992-1999 жылдары Тереңөзек ауданының (кейіннен Сырдария ауданы болып аталды) әкімі, 1999-2003 жылдары ІІ, ІІІ шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы.

Боханова Роза Аяғанқызы 1958 жылы 3 қыркүйекте Қызылорда облысы Жалағаш ауданында дүниеге келген. 1965-1975 жылдары Қармақшы ауда-нында № 27 орта мектепте оқып, бітірген соң Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиялық институтына түсіп, оны 1980 жылы «инженер-техно-лог» мамандығы бойынша, 2003 жылы Қызылорда гуманитарлық университетін «заңгер» мамандығы бойынша бітірген.

Еңбек жолын 1981 жылы Жосалы астық қабылдау кәсіпорнының инженері қызметінен бастаған. 1981-1985 жылдары Қармақшы аудандық комсомол комитетінің нұсқаушысы, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, 1985-1991 жылдары халық депутаттары Қармақшы аудандық атқару комитетінің хатшысы, 1991-1996 жылдары Қармақшы аудандық Кеңесінің іс басқарушысы, аудан әкімі аппаратының іс басқарушысы, 1996-1999 жылдары Қармақшы аудандық мәслихатының хатшысы, 1999-2003 жылдары Қызылорда облыстық мәслихатының тексеру комиссиясының төрайымы.

 

ІІ шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының депутаттары 

 



сайлау округі

Аты-жөні

туған жылы

білімі

негізгі қызметі

 

атауы

 

  1.  

Арал

Ақмағамбетова Дариха

17.02.1943

жоғары, мұғалім

«Қабілет» мектеп-гимназиясының директоры

 
 
  1.  

Алты-құдық

Дүйсенов Аралбай

13.01.1946

жоғары, инженер

Теміржол тасымалдау бөлімшесі бастығының орынбасары

 
 
  1.  

Ауыл

Үмбетов Ахмедулла Сматұлы

10.02.1949

жоғары, экономист

«Ақбай» жеке шаруа қожалығының төрағасы

 
 
  1.  

Сұлутам

Имандосов Самұрат Жұманұлы

20.06.1948

жоғары,  инженер-гидротехник

«РЗА» ЖАҚ президенті

 
 
  1.  

Абай

Жанай Рүстем  Ідірұлы

02.05.1944

жоғары, мұғалім

№ 8 КТМ директоры

 
 
  1.  

Аранды

Қожағұл Әли-Мұса Айжарықұлы

10.10.1960

жоғары, инженер-құрылысшы

«Орын-Ай» ЖШС төрағасы

 
 
  1.  

Ақтөбе

Керуенұлы Сағаладдин

10.08.1946

жоғары, инженер-механик

«Қармақшы астық» АҚ президенті

 
 
  1.  

Жосалы

Омаров Тұрмахан

12.09.1949

жоғары, инженер-энергетик

Қармақшы аудандық телекоммуникация торабының бастығы

 
 
  1.  

Байқо-ңыр

Буханова Роза Аяғанқызы

03.09.1958

жоғары, инженер-технолог

облыстық мәслихат-тың тексеру комиссия-сының төрайымы

 
 
  1.  

Жалағаш

Шәменов Өмірбек Мөрәліұлы

11. 03.1953

жоғары, инженер-механик

Жалағаш ауданы, М.Шәменов атындағы өндірістік кооператив төрағасы

 
 
  1.  

Бұқарбай батыр

Сарбалаев Жақсыбай Сарбалаұлы

20.01.1942

жоғары, мұғалім

Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының Жалағаш аудандық бөлімшесінің төрағасы

 
 
  1.  

Терең-өзек

Айдарбаев Алик Серікұлы

19.05.1963

жоғары, тау-кен инженері

«Торғай-Петролеум»  жабық акционерлік қоғамының бас директоры

 
 
  1.  

Шаған

Божанова Алмагүл

14.03.1946

жоғары, мұғалім

Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы

 
 
  1.  

Қызыл-жарма

Әлжік Орынбасар Қарабалаұлы

09.11.1960

жоғары, журналист

Қызылорда облыстық телерадиокомпаниясы-ның төрағасы

 
 
  1.  

Космо-навтар

Рашбаев Нұрлан

(2001 жылғы 19 ақпан-да өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқталды)

1948

 

жоғары, инженер-энергетик

«ТЭЦ» АҚ президенті

 

 

Ахметов Өтеулі Ахметұлы

(2001 жылғы  мамыр-дан  бастап)

28.12.1950

жоғары, инженер-энергетик

«Қызылордақуаторталы-ғы» МКК директоры

 
 
  1.  

Пролетар

Мусаев Болатбай Дүйсенұлы

16.06.1958

жоғары, инженер-энергетик, экономист

«ҚазГермұнай» БК қаржы директорының көмекшісі

 
 
  1.  

Мектеп

Пазылхайырұлы Тәжібай Қазиұлы

08.12.1942

жоғары, дәрігер

облыстық туберкулезге қарсы күрес диспансері-нің бас дәрігері

 
 
  1.  

Батыс

Қалымбетова Бибажар Медетбайқызы

22.10.1943

жоғары, дәрігер-акушер-гинеколог

Қызылорда қалалық перзентханасының бас дәрігері

 
 
  1.  

Темір-жол

Абдрасилов Болатбай Серікбайұлы

(2000  жылғы 20 ақпан-да өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқталды)

1958

 

 

жоғары, мұғалім

 

Қызылорда мемлекеттік университетінің ректоры

 
 

Қозбақов Аралбай Молдашұлы

(2001  жылғы  мамыр-дан  бастап)

01.01.1961

жоғары, экономист, заңгер

«Яксарт» фирмасының президенті

 
 
  1.  

Төлебаев

Байназарова Райкүл Мансүрқызы

12.09.1957

жоғары, мұғалім

Білім және ғылым қызметкерлері кәсіподағы облыстық комитетінің төрайымы

 
 
  1.  

Абай

Ерманов Нұрмұрат

27.08.1950

жоғары, инженер-механик, заңгер

Адвокат, облыстық адвокаттар алқасының мүшесі

 
 
  1.  

Аман-гелді

Бисенов Қылышбай Алдабергенұлы

21.07.1957

жоғары, инженер- құрылысшы

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекет-тік университетінің ректоры

 
 
  1.  

Тасбөгет

Әбдіхалықова Әлима Жақыпқызы

15.05.1952

жоғары, филолог

М.Маметова атындағы Қызылорда педагоги-калық колледжінің директоры

 
 
  1.  

Жақаев

Мұхамедов Мұрат Бақтиярұлы

17.06.1957

жоғары, тарихшы

Қазақ гуманитарлық Заң университеті Қызылорда бөлімше-сінің директоры

 
 
  1.  

Шиелі

Ахметов Жақсылық

11.11.1943

жоғары, инженер-механик

Шиелі № 6 кен басқар-масы директорының орынбасары

 
 
  1.  

Бекежа-нов

Жылқайдаров Әмірқұл Романқұлұлы

13.04.1959

жоғары, инженер-құрылыс-шы

«Агроинвест» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Төмен-арық

Құдайбергенов Нұрлан Баязитұлы

29.11.1955

жоғары, инженер-құрылыс-шы

Қызылорда аграрлық-техникалық колледжі-нің директоры

 
 
  1.  

Жана-қорған

Ысқақов Сәулебек Есхожаұлы

10.05.1958

жоғары,дәрігер-педиатр

Жаңақорған аудандық ауруханасы бас дәрігерінің емдеу ісі жөніндегі орынбасары

 
 
  1.  

Түгіскен

Фейзулдаев Арасат

(2001 жылғы 21 жел-тоқсанда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

1939

 

жоғары, мұғалім,

 

Жаңақорған қыстағындағы  № 3 мектеп-интернаттың директоры

 

 

Шаухаманов Сейілбек

(2002  жылғы  наурыздан бастап)

15.05.1939

жоғары, инженер-механик, саясаттанушы

«ҚуатАмлонМұнай» БК бас директорының кеңесшісі

 

 

 

Екінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының

кезекті сессияларында қаралған жоспарлы мәселелер

 

р/

с

сессия

Қаралған мәселе тақырыбы

өткен

мерзімі

  1.  

1

19.11.1999

Ұйымдастыру мәселелері

  1.  

2000 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

2

18.03.2000

Облыстың денсаулық саласының жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

3

20.06.2000

Облыстағы әйелдер арасындағы жұмыстың жайы және олардың қоғамдық-саяси өмiрдегi рөлiн арттыру туралы.

  1.  

4

15.09.2000

Облыстың халқын жұмыспен қамту және жұмыссыздыққа қарсы күрестi күшейту шаралары туралы.

  1.  

5

26.12.2000

2001 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

1999 жылға арналған облыстық бюджеттiң орындалу есебiн бекiту туралы.

  1.  

6

13.03.2001

Облыстың ауыл шаруашылығы саласының жайы және облыс халқын ауыл шаруашылығы өнiмдерiмен қамтамасыз етудi жақсарту шаралары туралы.

  1.  

7

23.06.2001

Облыста “Бiлiм туралы” Қазақстан Республикасы заңының орындалу барысы туралы.

  1.  

2000 жылға арналған облыстық бюджеттiң орындалу есебiн бекiту туралы.

  1.  

8

14.09.2001

Қызылорда облысындағы мемлекеттiк ұйымдарда iс жүргiзудi мемлекеттiк тiлге көшiру туралы.

  1.  

9

21.12.2001

2002 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

10

20.03.2002

“Облыста дене шынықтыру мен спортты дамытудың және салауатты өмiр салтын қалыптастырудың жайы” туралы.

  1.  

13

25.06.2002

“Облыста қоршаған ортаны қорғаудың жайы” туралы.

  1.  

15

21.09.2002

“Облыстық мәслихаттың 2000 жылғы 18 наурыздағы II сессиясында бекiтiлген “Жолаушы” бағдарламасының орындалуы” жайлы.

  1.  

17

20.12.2002

“2003 жылға арналған облыстық бюджет туралы”.

  1.  

19

20.03.2003

Қызылорда облысында су шаруашылығының жайы және оны дамыту шаралары туралы.

  1.  

20

17.06.2003

Облыс экономикасындағы өнеркәсiп саласының жайы және оны өркендетудiң шаралары туралы.

  1.  

2002 жылға арналған облыстық бюджеттiң орындалуы жөнiндегi есептi  бекiту туралы.

  1.  

21

27.08.2003

Облыстық Мәслихаттың 2000 жылғы 15 қыркүйектегi IV сессиясында қабылданған “Облыс халқын жұмыспен қамту және жұмыссыздыққа қарсы күрестi күшейту шаралары туралы” шешiмiнiң орындалу барысы жайлы.

2003 жылғы 20 қыркүйекте және 12 қазанда үшінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихаты депутаттарының сайлауы өтті. Облыс бойынша 29 сайлау округінен депутаттыққа 87 кандидат түсті. Сайланған 29 депутаттың 2-і әйел, 27-і ер адам, барлығы да жоғары білімді (оның ішінде 4 ғылым докторы, 1 ғылым кандидаты), 12-сі өткен шақырылымның депутаттары. Мәслихат құрамына 3 педагог, 3 дәрігер, 11 кәсіпкер сайланды. Депутаттардың 21-і «Нұр Отан» партиясының, 1-і «Ауыл» партиясының мүшесі.

Қызылорда облыстық мәслихатының 2003 жылғы 14 қазанда өткен І ұйымдастыру сессиясында облыстық өкілді орган сайлауының қорытындысы хабарланып, сайланған депутаттар ресми таныстырылды және оларға депутаттық куәлік пен төсбелгілер тапсырылды. Қызылорда облыстық мәслихатының уақытша Регламенті бекітіліп, соның негізінде мәслихаттың құрылымы (хатшысы, тұрақты комиссиялары мен олардың төрағалары) бекітілді. Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы болып Божанова Алмагүл, Тексеру комиссиясының төрағасы болып Шарипов Жарылқасын, тұрақты комиссиялар төрағалары болып С.Ж.Имандосов, Қ.А.Бисенов, Д.А.Дәулетбаев, Н.Б.Құдайбергенов сайланды.

Шарипов Жарылқасын 1941 жылы 01 қаңтарда Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Бозкөл ауылында дүниеге келген. 1958 жылы орта мектепті бітірген соң Ташкент ауыл шаруашылығын ирригациялау және механикалан-дыру институтына түсіп, оны 1963 жылы «ауыл шаруашылығын механикалан-дыру» мамандығы бойынша, 1997 жылы Қызылорда экономика, экология және құқық академиялық университетіне түсіп, оны 2001 жылы «құқықтану» маман-дығы бойынша бітірген.

Еңбек жолын 1963жылы Қазалы ауданы, Бозкөл кеңшарының шеберхана меңгерушісі болып бастап, 1965-1966 жылдары Энгельс атындағы кеңшардың бас инженер-механигі, 1966-1969 жылдары Қазалы аудандық ауыл шаруашы-лығы басқармасының бас инженер-механигі, бастығының бірінші орынбасары, 1969-1975 жылдары Энгельс атындағы кеңшардың директоры, 1975-1988 жылдары Қазалы аудандық ауыл шаруашылығы басқармасының, агроөнеркәсіп бірлестігінің бастығы, 1988-1991жылдары облыстық агроөнеркәсіп комитеті төрағасының орынбасары, «Облагроөнеркәсіптехника» бірлестігінің бастығы, 1991-1994 жылдары Қазалы аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы, аудандық Кеңестің, атқару комитетінің төрағасы, аудан әкімшілігінің басшысы, аудан әкімі, 1994-1996 жылдары Қызылорда қаласының әкімі, 1996-2003 жыл-дары Қызылорда облысы бойынша жылжымайтын мүлік жөніндегі орталықтың директоры, 2003-2011 жылдары облыстық мәслихаттың Тексеру комиссиясы-ның төрағасы қызметтерін атқарған.

 

ІІІ шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының депутаттары 

 

сайлау округі

Аты-жөні

туған жылы

білімі

негізгі қызметі

 

атауы

 

  1.  

Арал

Ақпенбетов Балтабай Нұрмағанбетұлы

30.10.1946

жоғары, радиоинженер, саясатшы, экономист

«Аралпластикқайық» зауытының директоры

 
 
  1.  

Алтықұ-дық

Ерманов Ермекбай Тлеуұлы

26.10.1956

жоғары, тепловоз жөндеу инженері

«Қазақстантеміржолы» ҰК» ЖАҚ Қызылорда тасымалдау бөлімшесі-нің директоры

 
 
  1.  

Ауыл

Көшербай Айтбай Көшербайұлы

(2005 жылғы 23 мау-сымда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Жұмашев Тоғыс Махамбетжанұлы

(2006 жылғы  сәуірден бастап)

21.08.1953

 

 

 

29.03.1956

жоғары, инженер-гидротехник

 

 

жоғары, мұғалім

ҚР Су ресурстары комитетінің жобаларды басқару орталығының техникалық консультанты

«Арал отын» ЖШС директоры

 
 
 
 
  1.  

Сұлутам

Имандосов Самұрат Жұманұлы

20.06.1948

жоғары, инженер- гидротехник

«РЗА» ЖАҚ президенті

 
 
  1.  

Абай

Алпысбаев Амангелді Ізбасарұлы

(2004 жылғы 14 жел-тоқсанда  өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Тілеп Ібайдулла Тілепұлы

(2005 жылғы  мамыр-дан  бастап)

11.12.1964

 

 

 

27.12.1959

жоғары, юрист

 

 

 

жоғары, инженер-механик

«Атамекен» ЖШС төрағасы

 

 

«Тілеп»  ЖШС директоры

 
 
 
 
  1.  

Аранды

Шарипов Жарылқасын

01.01.1941

жоғары, инженер-механик, заңгер

облыстық мәслихаттың Тексеру комиссиясының төрағасы

 
 
  1.  

Ақтөбе

Көшербаев Жомарт Елеуұлы

23.10.1958

жоғары, инженер-электрик, экономист-бухгалтер

«ҚТЭЖК» АҚ президенті

 
 
  1.  

Жосалы

Нұртаев Рзақұл Сәденұлы

(2004 жылғы 3 мау-сымда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Ниязов Жандос Сұлтанмұратұлы

(2004 жылғы  қыркүйектен бастап)

17.01.1960

 

 

 

14.02.1964

жоғары, инженер заңгер

 

 

жоғары, инженер-электро-механик

«Инфракос» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының бас директоры

 

«КРЭК» АҚ Қармақшы филиалының басшысы

 
 
 
  1.  

Байқо-ңыр

Жүсіпов Өмірбек Жүнісұлы

28.02.1950

жоғары, теміржолды пайдалану инженері

«Қазтеміржолкөлік» АҚ Қызылорда филиалының директоры

 
 
  1.  

Жалағаш

Шәменов Өмірбек Мөрәліұлы

(2007 жылғы 24 қаң-тарда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

11.03.1953

жоғары, инженер-механик

Жалағаш ауданы, М.Шәменов атындағы өндірістік кооператив төрағасы

 
 
  1.  

Бұқарбай батыр

Әбдиев Пітеген Әбдіұлы

(қайтыс болуына байланысты 2006 жылғы 03 маусымда  өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Тәуіпбаев Сұлтанбек Тәуіпбайұлы

(2006 жылғы  тамыз-дан  бастап)

16.03.1951

 

 

 

27.02.1956

жоғары, инженер-механик

 

 

жоғары, инженер-гидротехник

«Азамат ЛТД и К» ЖШС бас директоры

 

 

 

«Қызылордасушаруа-шылығы» Қызылорда облыстық коммунал-дық мемлекеттік мекемесінің директоры

 
 
 
 
  1.  

Терең-өзек

Айдарбаев Алик

 Серікұлы

19.05.1963

жоғары, тау-кен инженері

«Торғай Петролеум» ЖАҚ бас директоры

 
 
  1.  

Шаған

Божанова Алмагүл

14.03.1946

жоғары, мұғалім

Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы

 
 
  1.  

Қызыл-жарма

Әбдіраимов Сәбит Бекмағанбетұлы

01.01.1960

жоғары, дәрігер хириург-онколог

облыстық медицина-лық тәуелділік орталығының

бас дәрігері

 
 
  1.  

Космо-навтар

Дәулетбаев Дамир Абайділдаұлы

01.10.1964

жоғары, дәрігер

облыстық медициналық орталықтың директоры

 
 
  1.  

Пролетар

Тайманов Абзал

15.04.1953

жоғары, мұғалім, агроном, экономист-ұйымдасты-рушы

«Қазпочта» ААҚ Қызылорда облыстық филиалының директоры

 
 
  1.  

Мектеп

Жансақалов Әбдімәжит Ақмағанбетұлы

30.07.1956

жоғары, инженер-құрылысшы

«Дәнекер» ҚК ЖШС

директоры

 
 
  1.  

Батыс

Ахметов Нұрадин Әкбарұлы

21.15.1961

жоғары, инженер-электрик, заңгер

Бір жолғы талон негізінде салық жинау жөніндегі МКК директоры

 
 
  1.  

Темір-жол

Таубаев Ардабек Әшірбекұлы

15.06.1962

жоғары, провизор

«Жалбыз» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Төлебаев

Байназарова Райкүл Мансүрқызы

12.09.1957

жоғары, мұғалім, заңгер

Білім және ғылым қызметкерлері кәсіподағы Қызылорда облыстық ұйымының төрайымы

 
 
  1.  

Мұрат-баев

Ерманов Нұрмұрат

27.08.1950

жоғары, инженер-механик, заңгер

«Хақнұр» адвокаттар кеңсесінің директоры, адвокат

 
 
  1.  

Аман-гелді

Бисенов Қылышбай Алдабергенұлы

21.07.1957

жоғары, инженер

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекет-тік университетінің ректоры

 
 
  1.  

Тасбөгет

Мыханов Бердібек Сартайұлы

01.03.1961

жоғары, инженер-гидротехник

«Мелиоратор» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Жақаев

Абдраманов Бахтияр Мұратбекұлы

27.09.1961

жоғары, инженер-механик

«Құмкөл көлік қызметі» ЖАҚ президенті

 
 
  1.  

Шиелі

Ахметов Жақсылық

11.11.1943

жоғары, инженер-механик

«Қазатомпром» компаниясы  №  6 Шиелі кен басқармасы  директорының кеңесшісі

 
 
  1.  

Бекежа-нов

Жылқайдаров Әміркұл Романқұлұлы

(2005 жылғы 11 ақпан-да  өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқталды)

Ақбергенов Ақтай Бахтайұлы

(2005 жылғы  мамырдан бастап)

13.04.1959

 

 

 

23.09.1953

жоғары, инженер-технолог

 

 

жоғары, инженер-гидротехник

Азық-түлік корпорациясы директоры

 

 

«Арна» ААҚ президенті

 
 
 
 
  1.  

Төмен-арық

Құдайбергенов Нұрлан Баязитұлы

29.11.1955

жоғары, инженер-құрылысшы

«И.Әбдікәрімов ат. Қызылорда аграрлық техникалық колледжі» МҚКК директоры

 
 
  1.  

Жана-қорған

Қарақожаев Наятулла

05.12.1952

жоғары,ғалым- агроном

«Түгіскен тұқым шаруашылығы» РМК директоры

 
 
  1.  

Түгіскен

Шоманов Алтынбек Дауменұлы

08.04.1961

жоғары, инженер-механик

«Кызылорда жолдары» ААҚ директорлар кеңесінің төрағасы

 

 

Үшінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының

кезекті сессияларында қаралған жоспарлы мәселелер

р/

с

сессия

Қаралған мәселе тақырыбы

өткен

мерзімі

  1.  

1

14.10.2003

Ұйымдастыру мәселелері

  1.  

 3

20.12.2003

 2004 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

6

26.03.2004

“Ауылды дамыту және қолдау жылдарының” алғашқы қорытындылары және алдағы мiндеттер туралы.

  1.  

9

25.06.2004

Облыстың елдi мекендерiн электр қуатымен қамтамасыз етудiң жайы туралы.

  1.  

2003 жылға арналған облыстық бюджеттiң орындалуы жөнiндегi есептi бекiту туралы.

  1.  

10

24.09.2004

“Ана мен бала денсаулығын қорғаудың 2001-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасының” орындалу барысы жайлы.

  1.  

12

14.12.2004

2005 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

2005-2007 жылдарға арналған жалпы сипаттағы ресми трансферттердiң көлемдерi жайлы

  1.  

14

19.03.2005

Қызылорда облысында құқық бұзушылықтың алдын алу мен қылмысқа қарсы күрестiң жайы туралы.

  1.  

2004 жылға арналған облыстық бюджеттiң орындалуы жөнiндегi есептi  бекiту туралы.

  1.  

16

23.06.2005

Облыстағы коммуналдық қызметтiң жайы туралы.

  1.  

18

27.09.2005

“Қызылорда облысында 2003-2005 жылдарға арналған мәдениет және өнер мекемелерiнiң қызметiн дамыту бағдарламасының” орындалу барысы жайлы. 

  1.  

20

06.12.2005

2006 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

21

30.12.2005

Қызылорда облысы әкiмiнiң 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасының орындалу барысы туралы. 

  1.  

24

29.03.2006

Облыстық мәслихаттың 2003 жылғы 20 наурыздағы ХIХ сессиясының “Қызылорда облысындағы су шаруашылығының жайы және оны дамыту шаралары туралы” №171 шешiмiнiң орындалу барысы жайлы.

  1.  

27

30.06.2006

Облыста жер ресурстарын пайдаланудың жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

2005 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту  туралы. 

  1.  

29

29.09.2006

”Облыста 2004-2006 жылдарға арналған туберкулезге қарсы күресті күшейту бағдарламасының” орындалу барысы жайлы. 

  1.  

31

12.12.2006

2007 жылға арналған облыстық бюджет туралы. 

  1.  

34

20.03.2007

Облыста қан арқылы таралатын жұқпалы аурулардың, ЖҚТБ-ның алдын алудың және нашақорлық пен маскүнемдікке қарсы күрестің жайы және оларды күшейту шаралары туралы.     

  1.  

37

29.06.2007

Облыстағы күрделі құрылыстың жайы және оны дамыту шаралары туралы.

  1.  

2006 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы.

2007 жылғы тамыз айында төртінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихаты депутаттарының сайлауы өтті. Облыстық мәслихатқа сайланған 29 депутаттың 3-і әйел, 26-ы ер адам, барлығы да жоғары білімді (оның ішінде 2 ғылым докторы, 4 ғылым кандидаты), 12-сі өткен шақырылымның депутаттары. Мәслихат құрамының басым бөлігі кәсіпкерлер болды. 

Қызылорда облыстық мәслихатының 2007 жылғы 29 тамызда өткен І ұйымдастыру сессиясында облыстық өкілді орган сайлауының қорытындысы хабарланып, сайланған депутаттар ресми таныстырылды және оларға депутаттық куәлік пен төсбелгілер тапсырылды. Қызылорда облыстық мәслихатының уақытша Регламенті бекітіліп, соның негізінде мәслихаттың құрылымы (хатшысы, тұрақты комиссиялары мен олардың төрағалары) бекітілді. Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы болып Құдайбергенов Нұрлан Баязитұлы, Тексеру комиссиясының төрағасы болып Шарипов Жарылқасын, тұрақты комиссиялар төрағалары болып С.Ж.Имандосов,  Қ.Әжібеков, А.Божанова, Н.Ерманов сайланды.

Депутат Қожахмет Мәдібайұлы Баймаханов 2008 жылы Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты болып сайланды және соған сәйкес 2008 жылғы 26 желтоқсанда оның депутаттық өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды.

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сыртқы мем-лекеттік қаржылық бақылауды жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 21 шіл-дедегі Заңына, «Өңірлерде сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылау органдарын жетілдіру туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 2 мамырдағы № 67 Жарлығына және «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару туралы» 2001 жылғы 23 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 6, 8-баптарына сәйкес 2011 жылғы 29 маусымда (42 сессия) Қызылорда облыстық мәслихатының шешімімен Қызылорда облыстық мәслихатының Тексеру комиссиясы және оның аппараты таратылды. Облыс әкімдігінің қаулысымен «Қызылорда облысы бойынша тексеру комиссиясы» мемлекеттік мекемесі құрылды және 2011 жылғы 05 қыркүйекте (43 сессия) Қызылорда облысының тексеру комиссиясының төрағасы болып Қ.А.Мүбараков, мүшелері болып М.А.Сатлабаев, А.А.Сәдуақасова, Р.Т.Мусабеков, А.А.Ерғалауов тағайындалды.



Құдайбергенов Нұрлан Баязитұлы, 1955 жылы Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген. 1977 жылы Қазақ химия-технологиялық институтын «өндірістік-азаматтық құрылыс» мамандығы бойынша бітірген, 1983-1985 жылдары Мәскеу инженерлік-құрылыс институтының аспирантура-сында оқып, 1985 жылы техника ғылымдарының кандидаты, 1994 жылы  техника ғылымдарының докторы ғылыми дәрежелеріне диссертация қорғаған, техника ғылымдарының  докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің  құрметті қызметкері.

1997-2007 жылдары И.Әбдікәрімов атындағы Қызылорда аграрлық техни-калық колледжінің  директоры, 1999-2011 жылдары облыстық мәслихат  депутаты, 2007-2012 жылдары облыстық мәслихаттың хатшысы.



Мүбараков Қамбарбек Амангелдіұлы 1973 жылы Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданында дүниеге келген. Білімі жоғары, 1992-1996 жылдары Қызылорда агроөнеркәсіп өндірісі инженерлері институтында оқып, «эконо-мист-менеджер», 2003-2005 жылдары Қазақ гуманитарлық заң университетінде оқып, «заңгер» мамандықтарын алған.

Еңбек жолын 1990 жылы Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданында слесарь болып бастаған. 1997-2001 жылдары Қызылорда қаласы бойынша салық комитетінің маманы, аға инспекторы, аға салық инспекторы, 2001-2002 жылдары Шиелі ауданы бойынша салық комитеті төрағасының орынбасары, 2002-2004 жылдары Жаңақорған ауданы бойынша салық комитетінің төрағасы, 2004-2008 жылдары Қызылорда облысы бойынша салық комитеті төрағасының орынбасары, 2008-2009 жылдары Шиелі ауданы бойынша салық басқармасы-ның бастығы, 2009-2011 жылдары Шиелі ауданы әкімінің орынбасары қызметтерін атқарған.

Сатлабаев Мирамбек Ахметұлы 1968 жылы Қызылорда облысы, Қармақшы ауданында дүниеге келген. Білімі жоғары, 1990-1992 жылдары Семей қаржы-экономикалық техникумында оқып, «қаржыгер», 1993-1995 жылдары Қазақ мемлекеттік басқару академиясында оқып, «экономист», 2009-2011 жылдары Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде оқып, «құқықтану бакалавры» мамандығын алған.

Еңбек жолын 1992 жылы Қызылорда облысы, Қармақшы ауданында салық инспекциясының маманы болып бастаған. 1992-2005 жылдары осы мекемеде жетекші маман, аға салық инспекторы, бас салық инспекторы, бөлім бастығы, орынбасар, 2005-2006 жылдары Сырдария ауданы бойынша салық комитетінің төрағасы, 2006-2010 жылдары Қызылорда облысы бойынша салық комитетінде басқарма бастығы, 2010-2011 жылдары Салық департаментінде бөлім бастығы, орынбасар қызметтерін абыроймен атқарған.

Мусабеков Роман Темірбекұлы 1974 жылы 24 мамырда Қызылорда қаласында дүниеге келген. Білімі жоғары, 1991-1995 жылдары Қарағанды тұтыну кооперациясы институтына түсіп, «тауартанушы-коммерсант», 1998-2000 жылдары Қазақстан экономика және құқық институтында оқып, «экономист» мамандықтарын алған.

Еңбек жолын 1995 жылы Қызылорда қалалық өрт сөндіру ерікті қоғамының маман ретінде бастаған. 1996-1997 жылдары Қызылорда облыстық бюджетбанк басқармасында шаруашылық меңгерушісі, 1997-2005 жылдары Қызылорда облыстық қазынашылық басқармасының аға қазынашысы, бас маманы, бас қазынашы, 2005-2007 жылдары Қызылорда облысы әкімі аппаратының бас инспекторы, бөлім меңгерушісі, 2007-2008 жылдары Қызылорда облысының қаржы басқармасының бастығы, облыс әкімінің кеңесшісі, 2008-2011 жылдары Қызылорда облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы бастығының орынбасары қызметтерінде болған.



Садуакасова Айгүл Аманханқызы 1970 жылғы 3 қаңтарда Қызылорда қаласында дүниеге келген. Білімі жоғары, 1986-1990 жылдары Алматы халық шаруашылығы институтына түсіп, «экономист» мамандығын, 2009-2011 жылдары Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде құқықтану мамандығы бойынша оқып, «заңгер-бакалавр» академиялық дәрежесін алып шыққан.

Еңбек жолын 1990 жылы Қызылорда облыстық орындаушылық комитетінде экономист ретінде бастаған. 1991-2011 жылдары Қызылорда қаласы бойынша салық басқармасының аға салық инспекторы, маманы, бас маманы, бас салық инспекторы, бөлім бастығы, сектор меңгерушісі, басқарма бастығы, қалалық салық басқармасы бастығының орынбасары қызметтерін атқарған.



Ерғалауов Асқар Алданиязұлы 1968 жылғы 24 желтоқсанда Қызылорда қаласында дүниеге келген. Білімі жоғары, 1986-1993 жылдары Алматы халық шаруашылық институтына түсіп, «экономист», 2004-2006 жылдары Қызылорда экономика, экология және құқық академиялық университетінде оқып, «юриспруденция бакалавры» мамандықтарын алған. 

1993-1994 жылдары Мемлекеттік қаржы бақылау комитетінің Қызылорда облысы бойынша басқармасының маманы, 1994-1998 жылдары осы мекемеде бақылаушы-тексеруші, бас бақылаушы-тексеруші, 1998-2011 жылдары Қаржы бақылау комитетінің Қызылорда облысы бойынша басқармасының бөлім бастығы қызметінде жұмыс істеген.

 

ІV шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының депутаттары 

 



сайлау округі

Аты-жөні

туған жылы

білімі

негізгі қызметі

 

атауы

 

  1.  

Арал

Жұмашев Тоғыс Махамбетжанұлы

(2009 жылғы 8  шілдеде өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Қозбақов Аралбай Молдашұлы

(2009 жылғы 11 қара-шадан  бастап)

29.03.1956

 

 

 

01.01.1961

жоғары, мұғалім

 

 

жоғары, экономист, заңгер

«Аралотын» ЖШС директоры

 

 

«Жер-Ана груп» ЖШС директорлар кеңесінің төрағасы

 
 
 
 
  1.  

Алтықұ-дық

Ерманов Ермекбай

Тілеуұлы

26.10.1956

жоғары, тепловоз жөндеу инженері

«Қазақстантеміржолы» ҰК» АҚ Қызылорда филиалының директоры

 
 
  1.  

Ауыл

Айымбетов Әділбек

13.01.1946

жоғары, экономист

«Қамыстыбас» балық питомнигінің директоры

 
 
  1.  

Сұлутам

Имандосов Самұрат Жұманұлы

20.06.1948

жоғары, инженер-гидротехник

«РЗА» АҚ президенті

 
 
  1.  

Абай

Тілеп Ибайдулла Тілепұлы

27.12.1959

жоғары, инженер-механик

«Тілеп»  ЖШС директоры

 
 
  1.  

Аранды

Шарипов Жарылқасын

01.01.1941

жоғары, инженер-механик, заңгер

облыстық мәслихаттың Тексеру комиссиясы-ның төрағасы

 
 
  1.  

Ақтөбе

Әбішев Қылышбек

21.09.1948

жоғары, ғалым- агроном

«Жаңажол» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Жосалы

Әбдікәрімов Шакизада

Өтетілеуұлы

16.09.1956

жоғары, журналист

«Қоғам ТВ» ЖШС төрағасы

 
 
  1.  

Байқо-ңыр

Жарекесов Скендір

Көпешбайұлы

01.08.1957

жоғары, инженер-құрылысшы, заңгер

Байқоңыр қаласының № 3 үй басқармасының бастығы

 
 
  1.  

Жалағаш

Баймаханов Қожахмет Мәдібайұлы

(2008 жылғы 26 жел-тоқсанда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Далдабаев Сәмит

(2009 жылғы 13 сәуірден  бастап)

20.09.1953

 

 

 

05.11.1938

жоғары, инженер-құрылысшы

 

 

жоғары, мал дәрігері, саясаткер

«Асар-Холдинг»

АҚ президенті

 

 

 

Селолық тұтыну коопе-ративтері облыстық қауымдастығының төрағасы

 
 
 
 
  1.  

Бұқарбай батыр

Тайманов Абзал Тайманұлы

15.04.1953

жоғары, мұғалім, экономист

«Казпошта» АҚ Қызылорда облыстық филиалының директоры

 
 
  1.  

Терең-өзек

Божанова Алмагүл

14.03.1946

жоғары, мұғалім

«Нұр Отан»  ХДП Қызылорда облыстық филиалы төрағасының орынбасары

 
 
  1.  

Шаған

Әбілқасымов Мұратбек

01.01.1959

жоғары, инженер механик

«Құмкөл  технология-лық арнаулы көлік қызметі»  ЖШС директоры

 
 
  1.  

Қызыл-жарма

Сейтханов Сабыр Тәуекелұлы

20.03.1970

жоғары, экономист, заңгер

«Қызылордаотын» ЖШС  директоры

 
 
  1.  

Космо-навтар

Дабысов Қуаныш Жумабекұлы

06.08.1961

жоғары, инженер-құрылысшы

«КазРосмұнай»  ЖШС-нің бас директоры

 
 
  1.  

Пролетар

Сыздықов Жайсаң Нұрділдаұлы

16.10.1975

жоғары, экономист

«Қыран» ЖШС  төрағасы

 
 
  1.  

Мектеп

Дүйсенов Елеусін Төлегенұлы

22.04.1950

жоғары, бухгалтер

«Петро Казахстан Құмкөл Ресорсиз» АҚ кәсіподақ комитетінің төрағасы

 
 
  1.  

Батыс

Әбдіхалықова

Әлима Жақыпқызы

16.05.1952

жоғары, мұғалім

М.Мәметова атындағы гуманитарлық колледж директоры

 
 
  1.  

Темір-жол

Жүсіпов Өмірбек

Жүнісұлы

28.01.1950

жоғары, теміржол инженері

«Қазтеміржолкөлік» АҚ Қызылорда филиа-лының директоры

 
 
  1.  

Төле

баев

Құдайбергенов Нұрлан Баязитұлы

29.11.1955

жоғары, инженер-құрылысшы

облыстық мәслихат

хатшысы

 
 
  1.  

Мұрат-баев

Әлназарова Ақмарал Шәріпбайқызы

16.02.1971

жоғары, балалар дәрігері, экономист

Қызылорда  медициналық колледжінің директоры 

 
 
  1.  

Аман-гелді

Ерманов Нұрмұрат

27.08.1950

жоғары, инженер механик, заңгер

«Хақ-Нұр»  адвокаттық кеңсесінің  директоры

 
 
  1.  

Тасбөгет

Баймұханов Ізтұрған Ұзақбайұлы

(2010  жылғы 10 ақпан-да өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқталды)

Момынбаев Байзақ Көпірбайұлы

(2010 жылғы наурыздан  бастап)

05.09.1957

 

 

01.08.1946

жоғары, инженер-геолог

 

жоғары, инженер-механик

«Қазгермұнай БК» ЖШС бас директоры

 

 

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекет-тік университетінің ректоры

 
 
 
 
  1.  

Жақаев

Шаутай Тілеуберген Құдайбергенұлы

25.08.1962

жоғары, инженер-құрылысшы

«ПҚҚР» АҚ бөлім бастығы

 
 
  1.  

Шиелі

Назаров Тайыр

10.10.1953

жоғары, инженер-металлург

«Қазатомпром № 6 кен басқармасы» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Бекежа-нов

Байділдаев Оразәлі Әбдіманапұлы

13.10.1961

жоғары, инженер-механик

«Арғымақ»  ЖШС директоры

 
 
  1.  

Төмен-арық

Әжібеков Қалқазбек

07.02.1948

жоғары, экономист

Облыстық мемлекеттік қызметшілер мен бюджеттік мекемелер қызметкерлерін қайта даярлау орталығының директоры

 
 
  1.  

Жана-қорған

Кенжебеков Жарылқасын Әбілқасымұлы

18.01.1970

жоғары,экономист, заңгер

«Банк ВТБ (Қазақстан)» АҚ Қызылорда қалалық филиалының директоры

 
 
  1.  

Түгіскен

Шоманов Алтынбек Дәуменұлы

08.04.1961

жоғары, инженер-механик

«Кызылорда жолдары» ЖШС директоры

 
 
 

 

Төртінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының

кезекті сессияларында қаралған жоспарлы мәселелер

р/

с

сессия

Қаралған мәселе тақырыбы

өткен

мерзімі

  1.  

1

29.08.2007

Ұйымдастыру мәселелері

  1.  

3

12.12.2007

2008 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

2008-2010 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферт-тердің көлемін бекіту туралы.

  1.  

5

28.03.2008

Қызылорда облысында білім берудің жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

7

27.06.2008

Облыста әлеуметтік жағынан аз қамтамасыз етілген азаматтарды қорғаудың жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

2007 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы. 

  1.  

9

11.09.2008

«Қызылорда облысының 2006-2012 жылдарға арналған облыстық және аудандық (қалалық) маңыздағы автомобиль жолдарын дамыту бағдарламасының» орындалу барысы туралы.  

  1.  

11

11.12.2008

2009 жылға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

15

27.03.2009

Облыстағы кіші және орта кәсіпкерліктің жайы және оларды қолдау шаралары туралы. 

  1.  

18

26.06.2009

2008 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы.

  1.  

20

02.10.2009

Облыс  бойынша мектеп алдындағы даярлық пен балабақ-шалардың жағдайы және оларды жақсарту шаралары туралы. 

  1.  

22

11.12.2009

2010-2012 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы.   

  1.  

26

31.03.2010

Облыстың агроөнеркәсіп кешенін дамытудың жайы және оны қолдау шаралары туралы.

  1.  

29

08.07.2010

Облыста дене шынықтыру мен бұқаралық спортты дамыту-дың жайы және оны қолдау шаралары туралы.

  1.  

2009 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы.

  1.  

31

08.10.2010

Облыстың техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінің жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

35

13.12.2010

2011-2013 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы. 

  1.  

 

 

2011-2013 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттердің көлемін бекіту туралы.

  1.  

40

13.04.2011

Қызылорда облысының санитарлық-эпидемиологиялық және эпизоотиялық жағдайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

41

29.06.2011

Облыста қоғамдық қауіпсіздіктің сақталу жағдайы туралы.

  1.  

2010 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы.

  1.  

45

14.10.2011

«Облыстағы кіші және орта кәсіпкерліктің жайы және оларды қолдау шаралары туралы» Қызылорда облыстық мәслихатының 2009 жылғы 27 наурыздағы № 142 шешімінің орындалу барысы туралы.     

  1.  

47

06.12.2011

2012-2014 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы.

2012 жылғы қаңтар айында бесінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихаты депутаттарының сайлауы өтті. Облыстық мәслихатқа сайланған 29 депутаттың 2-і әйел, 27-сі ер адам, барлығы да жоғары білімді (оның ішінде 2 ғылым докторы, 3 ғылым кандидаты), 15-і өткен шақырылымның депутаттары. Мәслихат құрамының басым бөлігі кәсіпкерлер болды. 

Қызылорда облыстық мәслихатының 2012 жылғы 20 қаңтарда өткен І ұйымдастыру сессиясында облыстық өкілді орган сайлауының қорытындысы хабарланып, сайланған депутаттар ресми таныстырылды және оларға депутаттық куәлік пен төсбелгілер тапсырылды. Қызылорда облыстық мәслихатының уақытша Регламенті бекітіліп, соның негізінде мәслихаттың құрылымы (хатшысы, тұрақты комиссиялары мен олардың төрағалары) бекітілді. Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы болып Еламанов Бекмырза Қайыпұлы, тұрақты комиссиялар төрағалары болып С.Ж.Имандосов,  Қ.Әжібеков, А.Әлназарова (А.Тоғызбаев), Н.Ерманов сайланды.

«Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтарда-ғы № 148 Заңына, «Мемлекеттік қызметшілер лауазымдарының тізілімін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 7 наурыздағы             № 523 Жарлығына сәйкес Қызылорда облыстық мәслихатының шешімімен 2013 жылғы 10 шілдеде (18 сессия) Қызылорда облысының тексеру комиссиясының төрағасы болып Мүбараков Қамбарбек Аманкелдіұлы, Қызылорда облысының тексеру комиссиясының мүшелері болып 21 тамызда (19 сессия)  М.А.Сатлабаев, А.А.Сәдуақасова, Р.Т.Мусабеков, 22 қазанда (20 сессия) Т.И.Ильясов тағайындалды.

Еламанов Бекмырза Қайыпұлы 1950 жылы 1 қаңтарда Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Қорқыт теміржол бекетінде дүниеге келген.

1956-1966 жылдары қазақ орта мектебінде оқып, оны бітірген соң 1966-1969 жылдары Қармақшы ауданы, № 149 кәсіптік-техникалық училищеде слесарь-жөндеуші болған. 1969 жылы Алматы зоотехникалық-мал дәрігерлік институтына түсіп, оны 1974 жылы «ғалым-зоотехник», 1998-2000 жылдары Москва халықаралық бизнес және информациялық технологиялар институ-тында оқып, «экономист» мамандығы бойынша бітірген.

1974-1983 жылдары Қармақшы ауданының шаруашылықтарында мамандығы бойынша түрлі қызметтер атқарған. 1983-1987 жылдары Қармақшы аудандық партия комитетінің нұсқаушысы, «III Интернационал» кеңшарының партком хатшысы, 1987-1990 жылдары «Қуаңдария» кеңшарының директоры, 1990-1993 жылдары халық депутаттары Қармақшы аудандық Кеңесі төрағасының орынбасары, төрағасы қызметтерін атқарған. 1994-1995 жылдары Қармақшы ауданы, «III Интернационал» ұжымшарының басқарма төрағасы, 1995-2001 жылдары Қармақшы ауданының әкімі, 2001-2004 жылдары Сырдария ауданы, «Шапағат» ЖШС-нің директоры, 2004-2008 жылдары Қызылорда облысы әкімінің орынбасары, 2008 жылғы қыркүйек-қараша айларында облыстың ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы, 2008-2011 жылдары Жаңақорған ауданының әкімі қызметтерін атқарған. 2012 жылғы 20 қаңтардан бастап Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы.

Ильясов Талғат Ибрагімұлы 1963 жылдың 22 наурызда Қызылорда облысы, Қармақшы ауданында дүниеге келген. Білімі жоғары, 1984-1988 жылдары Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтында оқып, «ауыл шаруашылығындағы бухгалтерлік есеп жөніндегі экономист» мамандығын алған.  

Еңбек жолын 1980-1981 жылдары «Қызылордаводстрой» тресіне қарасты №30 Қармақшы жылжымалы механикаландырылған колонна мекемесінде жұмысшы болып бастап, 1995 жылға дейін жоспарлау бөлімінің экономисі, есепшісі және бас есепшісі қызметтерін атқарған.

1995-2001 жылдары Қармақшы ауданы бойынша салық комитетінің бас бухгалтер-эксперті, бас салық инспекторы, бастықтың орынбасары, есеп бөлімінің бастығы, төрағаның орынбасары, 2001-2004 жылдары Қармақшы аудандық қаржы бөлімінің бастығы, 2004-2013 жылдары Қызылорда облысының қаржы басқармасы басшысының орынбасары қызметін атқарды.

 

V шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының депутаттары

 



сайлау округі

Аты-жөні

туған жылы

білімі

негізгі қызметі

 

атауы

 

  1.  

Арал

Оңғарбаев Аманжол Сақыпұлы

07.11.1968

жоғары,  филолог, заңгер, экономист

«Сыр медиа»                                МКК директоры

 
 
  1.  

Алтықұ-дық

Әлішев Съезбек Әліпбайұлы

(2013 жылғы 21 тамызда өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды)

Арысбаев Аманкелді Қонысбайұлы

(2013 жылғы қараша-дан бастап)

10.03.1959

 

 

 

17.09.1959

жоғары, теміржол инженері

 

 

жоғары, теміржол инженері

«Қазақстантеміржолы» ҰК» АҚ филиалы Қызылорда жол бөлімшесінің директоры

 

«Қазақстантеміржолы» ҰК» АҚ филиалы Қызылорда жол бөлімшесінің директоры

 
 
 
 
  1.  

Ауыл

Жұқашев Талғат Алданиязұлы

06.06.1968

жоғары,          экономист

«Асетан строй маркет»  ЖШС бас директоры

 
 
  1.  

Сұлутам

Имандосов Самұрат Жұманұлы

20.06.1948

жоғары, инженер-гидротехник

«РЗА» АҚ президенті

 
 
  1.  

Абай

Тілеп Ібайдулла Тілепұлы

27.12.1959

жоғары, инженер-механик

«Тілеп»  ЖШС директоры

 
 
  1.  

Аранды

Ысқақ Құлпыбай Ысқақұлы

                                                                                                                      24.09.1948

жоғары, дәрігер

Қазалы аудандық туберкулезге қарсы күрес диспансерінің бас дәрігері

 
 
  1.  

Жосалы

Әбішев Қылышбек

21.09.1948

жоғары, ғалым агроном

«Жаңажол» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Төретам

Еламанов Бекмырза Қайыпұлы

01.01.1950

жоғары, ғалым-зоотехник, экономист

Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы

 
 
  1.  

Байқо-ңыр

Үйреков Кенжебек Сисенұлы

20.04.1961

жоғары, экономист-менеджер

Байқоңыр қаласы, «Евразия» сауда орталығының бас директоры

 
 
  1.  

Жалағаш

Жүсіпов Өмірбек

Жүнісұлы

28.01.1950

жоғары, теміржол инженері

ҚР Теміржолшылар кәсіподағы ұйымы Қызылорда  филиалының төрағасы

 
 
  1.  

Бұқарбай батыр

Тайманов Абзал Тайманұлы

15.04.1953

жоғары, мұғалім, ғалым агроном, экономист

«Қызылорда орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекеме» мемлекеттік мекемесінің директоры – Бас орманшысы

 
 
  1.  

Терең-өзек

Ергешбаев Әбдіқадыр Налхожаұлы

11.08.1956

жоғары, инженер-гидротехник

«Құмкөл-Сервис» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Шаған

Ералиев Абзал Жұмашұлы

28.03.1960

жоғары, инженер- құрылысшы

«Абзал и К» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Қызыл-жарма

Сейтханов Сабыр Тәуекелұлы

20.03.1970

жоғары, экономист, заңгер

«Қызылордаотын» ЖШС  директоры

 
 
  1.  

Космо-навтар

Дабысов Қуаныш Жумабекұлы

06.08.1961

жоғары, инженер-құрылысшы, экономист-қаржыгер

«КазРосмұнай»  ЖШС            бас директоры

 
 
  1.  

Пролетар

Сыздықов Жайсаң Нұрділдаұлы

16.10.1975

жоғары, экономист

«Қыран» ЖШС  бас директоры

 
 
  1.  

Мектеп

Алшынбаев Сейтқали Бегманұлы

28.08.1960

жоғары, инженер-механик

«Нұр-ай» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Батыс

Байназарова Райкүл Мәнсүрқызы

12.09.1957

жоғары, мұғалім, заңгер

облыстық кәсіподақтар Кеңесінің төрайымы

 
 
  1.  

Темір-жол

Балатаев Үйсінхан Амангелдіұлы

05.04.1966

жоғары, инженер-құрылысшы

«Инжстрой-Қызылорда» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Төле

баев

Бисенов Қылышбай Алдабергенұлы

21.07.1957

жоғары, инженер-құрылысшы, заңтанушы

Қорқыт Ата атындағы ҚМУ ректоры

 
 
  1.  

Мұрат-баев

Әлназарова Ақмарал Шаріпбайқызы

(2013 жылғы 18 ақпан-да өкілеттігі мерзімі-нен бұрын тоқталды)

Кәрім Медет

Сапиұлы

(2013 жылғы сәуірден бастап)

16.02.1971

 

 

12.10.1973

жоғары, дәрігер-педиатр, экономика бакалавры

жоғары, тау-кен инженері

Қызылорда медициналық колледжінің директоры

 

«Қазгермұнай БК» ЖШС  бас директоры

 
 
 
 
  1.  

Аман-келді

Ерманов Нұрмұрат

27.08.1950

жоғары, инженер- механик, заңгер

«Хақ-Нұр»  адвокаттық кеңсесінің  директоры

 
 
  1.  

Тасбөгет

Тоғызбаев Асылбек Тоқмырзаұлы

07.07.1949

жоғары, дәрігер, заңгер

Қызылорда қалалық ауруханасының бас дәрігері

 
 
  1.  

Жақаев

Шаутай Тілеуберген Құдайбергенұлы

25.08.1962

жоғары, инженер-құрылысшы, тау-кен инженері

«ПҚҚР» АҚ бөлім бастығы

 
 
  1.  

Шиелі

Әлімқұлов Темірхан Мәлікұлы

17.09.1956

жоғары, инженер-құрылысшы

«СМП-Қызылорда» ЖШС директоры

 
 
  1.  

Бекежа-нов

Байділда Оразәлі Әбдіманапұлы

13.10.1961

жоғары, инженер-механик

«Арғымақ»  ЖШС директоры

 
 
  1.  

Төмен-арық

Әжібеков Қалқазбек

07.02.1948

жоғары, экономист

облыстық мемлекеттік қызметшілер мен бюджеттік мекемелер қызметкерлерін қайта даярлау орталығының директоры

 
 
  1.  

Жана-қорған

Қарақожаев Оразбек Файзуллаұлы

01.01.1966

жоғары,инженер-гидротехник, экономист

«КазАгроҚаржы» АҚ Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры

 
 
  1.  

Түгіскен

Шоманов Алтынбек Дәуменұлы

08.04.1961

жоғары, инженер-механик

«Кызылорда жолдары» ЖШС бас директоры

 

         

 

 

Бесінші шақырылған Қызылорда облыстық мәслихатының

кезекті сессияларында қаралған жоспарлы мәселелер

р/с

сессия

Қаралған мәселе тақырыбы

өткен

мерзімі

  1.  

1

20.01.2012

Ұйымдастыру мәселелері

  1.  

3

28.03.2012

«Облыстың агроөнеркәсіп кешенін дамытудың жайы және оны қолдау шаралары туралы» облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 31 наурыздағы № 212 шешімінің орындалу барысы туралы.

  1.  

6

28.06.2012

Облыстың денсаулық сақтау саласының жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

2011 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы.

  1.  

12

06.12.2012

2013-15 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы. 

  1.  

16

10.04.2013

«Облыстың техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінің жайы және оны жақсарту шаралары туралы» облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 8 қазандағы № 247 шешімінің орындалу барысы туралы.

  1.  

18

10.07.2013

Облыстағы жергілікті автомобиль жолдарының жайы және оны жақсарту шаралары туралы.

  1.  

2012 жылға арналған облыстық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есепті бекіту туралы.

  1.  

22

18.12.2013

2014-2016 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы.

  1.  

2014-2016 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы.

Қызылорда облыстық мәслихатының шешімдері туралы

қысқаша анықтама

Қызылорда облыстық мәслихаты құрылғалы бері (1994 жылғы 7 наурыз) осы уақытқа (2014 жылғы 1 ақпанға) дейін 155 сессия өткізілген және оларда 1335 шешім қабылданды. Атап айтқанда І шақырылымдағы 22 (кезекті 20, кезектен тыс 2) сессияда 251 (оның 114-і облыстық мәслихаттың ішкі жұмыстарын ұйымдастыруға), ІІ шақырылымдағы 25 (кезекті 16, кезектен тыс 9) сессияда 237 (оның 85-і облыстық мәслихаттың ішкі жұмыстарын ұйымдастыруға), ІІІ шақырылымдағы 38 (кезекті 16, кезектен тыс 22) сессияда 334 (оның 102-сі облыстық мәслихаттың ішкі жұмыстарын ұйымдастыруға), ІV шақырылымдағы 47 (кезекті 18, кезектен тыс 29) сессияда 339 (оның 103-і облыстық мәслихаттың ішкі жұмыстарын ұйымдастыруға), V шақырылымдағы (2012 жылғы 20 қаңтардан бастап 2014 жылғы 1 ақпанға дейінгі аралықта) 23 (кезекті 9, кезектен тыс 14) сессияда 174 (оның 56-сы облыстық мәслихаттың ішкі жұмыстарын ұйымдастыруға) шешім қабылданды, олардың 239-ы рәсімдік (155-і сессиялардың күн тәртібін бекіту туралы, 5-еуі бірінші, 79-ы келесі кезекті сессиялардың төрағаларын сайлау туралы) шешімдер.

 

Қызылорда облыстық мәслихатының аппаратында

1994-2014 жылдары жұмыс жасаған қызметкерлер

(қызметке қабылдану реті бойынша)

 

р/с

қызметі

Аты-жөні

Туған күні, айы, жылы

қызмет атқарған мерзімі

  1.  

облыстық

мәслихат хатшысы

Ермақашов Бақытбек

01.11.1946

1994-1999 жж.

  1.  

Божанова Алмагүл

14.03.1946

1999-2007 жж.

  1.  

Құдайбергенов

Нұрлан Баязитұлы

29.11.1955

2007-2012 жж.

  1.  

Еламанов Бекмырза Қайыпұлы

01.01.1950

2012 жылдан бастап

  1.  

Тексеру комиссиясы-ның төрағасы

Боханова Роза Аяғанқызы

03.09.1958

1999-2003 жж.

  1.  

Шарипов Жарылқасын

01.01.1941

2003-2011 жж.

  1.  

бөлім меңгерушісі

Смағамбетов Қалжан

10.01.1940

1994-1997 жж.

  1.  

бас маман

Абдукаримова Шәмшия Исатайқызы

01.01.1948

2005-2006 жж.

(1994-2005жж.-жетекші маман)

  1.  

бас маман

Исмаилов Марат Сағиұлы

02.10.1958

1994-1996 жж.

  1.  

аға маман

Бигишева Любовь

Нестеровна

05.07.1946

1994-1996 жж.

  1.  

бас маман

Сансызбаев Ерғали

03.06.1941

1995-1997 жж.

  1.  

аппарат басшысының орынбасары

Жүсіпбек Күнібек

04.02.1952

2013 жылдан бастап

(2005-2013жж. - бөлім меңгер.

2001-2005жж. -  бас маман;

1994-2001жж. - аға референт)

  1.  

бас маман

Елубаев Исатай

16.05.1942

11.1996-2000 жж.

  1.  

Тексеру комиссиясы төрағасының орынбасары

Игіліков Қалдыбек

1946

1996-1999 жж.

  1.  

маман

Абдрахманова Күміскүл

1952

1996-1999 жж.

  1.  

маман

Назарова Айнұр Жолдасбайқызы

30.05.1978

1999-2003 жж.

  1.  

бас маман-заңгер

Айғараев Нұржан Ғалымжанұлы

08.12.1975

2001-2007

  1.  

аппарат басшысы

Қосмамбет Мэлс Назарұлы

10.05.1955

2005 жылдан бастап;

(2003-2005жж.– бөлім меңгер, 2002-2003жж. – бас маман)

  1.  

бас инспектор

Баймаханова Айнур Ахмедияровна

08.05.1972

2013 жылдан бастап

(2005-2013жж. – бас маман;

2003-2005жж.- маман, жетекші маман)

  1.  

бас маман

Сұлтангереев Ринат Калдыбекұлы

19.06.1980

2005-2007 жж.

  1.  

бөлім басшысы

Баекеева Бахыткүл  Калиқызы

30.03.1968

2013 жылдан бастап

(2007-2013 жж. – бас маман)

  1.  

бас есепші

Сақтағанова Сәрсенкүл  Жәлелқызы

25.09.1946

2003-2007 жж.

  1.  

бас инспектор-заңгер

Досжан Жандос Сермағамбетұлы

04.03.1981

2013 жылдан бастап

(2008-2013 жж. - бас маман-заңгер)

  1.  

бөлім меңгерушісі

Қасқабаева Гүлнар Ниязханқызы

22.01.1963

2010-2011жж.

(2009-2010жж. -  бас маман-есепші)

  1.  

бас маман-есепші

Аханова Жанна Жолдыбаевна

20.02.1979

05.2010-2011 жж.

  1.  

бас инспектор- есепші

Исабек  Аякөз  Өмірсерікқызы

11.06.1981

2013 жылдан бастап

(05.2010-08.2011 бас маман,

09.2011-2013 жж.- бас маман-есепші)

  1.  

бас маман

Нурумбетова  Каламкас  Уразалиевна

07.02.1967

05.2010-2011 жж.

  1.  

бас маман

Кемалбекқызы Ақерке

04.05.1979

05.2010-2011 жж.

  1.  

бас маман

Қуанышбекұлы  Серік

24.12.1979

05.2010-2011 жж.

 

ХАЛЫҚ БИЛІГІНІҢ БАСТАУЫ

 

Тәуелсіз еліміздің Ата заңында мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы – халық екені айқындалған. Конституцияда көрсетілген бұлжымас қағидатты негізге ала отырып, өткен 20 жылда жергі­лікті өкілді органдар халық билі­гінің негізгі формасы ретінде қалыптасты. Халық өзі сайлаған өкілдері – мәслихат депутаттары арқылы еріктері мен тілектерін еркін білдіреді. Мәслихат қоғамдық маңызы бар салаларда белгіленген жалпы мемлекеттік стандарттарға сай азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуына мүдделі.

Елбасы “Қазақстан-2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ” атты Жолдауында мемлекет пен қоғамның алдында тұрған асқаралы асу – әлемнің дамыған 30 елінің қатарына қосылудағы нақты міндеттерді атап өтті.  Бүгінгі күні әлем саясаткерлері Қазақстан үшін әлемдегі озық отыздықтың қатарына ену қолжетімді меже екенін айтуда. Елбасының мемлекеттік институттар жұмысын жетілдіру арқылы адал бәсекелестік, әділеттілік, заңның үстемдігі және жоғары құқықтық мәдениет ахуалын қалыптастыру бастамасы біздің қоғамның одан әрі алға жылжуын қамтамасыз етпек. Мемлекет, үкіметтік емес сектор және бизнестің әріптестікпен әрекет етуі ел күткен нәтижеге жеткізеді.

Алдағы наурыз айында елімізде бірінші шақырылған жергілікті өкілді органдар – мәслихаттар-депутаттар жиналысының сайлауы өткеніне 20 жыл толады. Бұл еліміздегі шын мәнінде алғашқы бәсекелі сайлау болды. Сол атаулы күн қарсаңында республикада, облыста мерейтойлық шаралар өткізу жоспарланған.

Қазақстанның алғашқы жаңа Конституциясы қабылданған соң Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі жаңа Конституцияның талаптарына сай жергілікті басқару жүйесін, жергілікті өкілді және атқарушы органдардың құзыретін, оларды ұйымдастыру тәртібі мен қызметін айқындайтын Заңды 1993 жылғы 10 желтоқсанда қабылдады. Бұл Заң жергілікті мемлекеттік органдардың атауына және құрылымына елеулі өзгерістер енгізді. Жергілікті өкілді органдар әуелі «мәслихаттар – депутаттар жиналысы» деп, 1996 жылдан бастап «депутаттар жиналысы» деген сөздер алынып тасталып, «мәслихаттар» деп аталды. Жергілікті атқарушы органдар - әкім басқаратын «жергілікті әкімшілік» деп, ал мәслихаттар мен әкімшіліктер ортақ атаумен «жергілікті мемлекеттік басқару органдары» деп аталды. Жергілікті мәслихаттар тек облыстар, республикалық және облыстық маңыздағы қалалар, аудандар деңгейінде ғана құрылатын болды.      

Орталық сайлау комиссиясының қаулысымен І шақырылған Қызылорда облыстық мәслихаты-депутаттар жиналысы депутаттарының саны басында 35 (Арал, Қазалы, Шиелі, Жаңақорған аудандарынан төртеуден, Қармақшы ауданынан үшеу, Жалағаш, Тереңөзек, Сырдария аудандарынан екеуден және Қызылорда қаласынан он) болып, кейінірек 1997 жылы оған Байқоңыр қаласынан құрылған 4 сайлау округінен 4 депутат қосылып, барлығы 39  депутат болып белгіленді. ІІ шақырылымнан (1999 жылдан) бастап Қызылорда облыстық мәслихаты депутаттарының саны 29 (Арал, Қазалы, Қармақшы, Шиелі, Жаңақорған аудандарынан үшеуден, Жалағаш, Сырдария аудандарынан екеуден және Қызылорда қаласынан он) болып белгіленді.

Мәслихаттар-депутаттар жиналысы жергілікті халықтың еркін білдіретін, қызметін заңнамада көзделген құзыреті шегінде дербес жүзеге асыратын және тікелей қосымша бағыныстылықта болмайтын мемлекеттік орган ретінде танылды және солай қалыптасты. Бүгінде өкілді органдар өзінің қоғамдағы орнын нық анықтады. Заңға сай қызметі арқылы өміршеңдігін көрсетті, ал депутаттар кәсіби қабілеті мен қоғам алдындағы жауапкершілігін толық сеніммен дәлелдеді.

Алғашқы Конституцияда Қазақстан Республикасының әлемдегі тәуелсіз мемлекеттердің қатарына еніп, экономикалық тұрғыдан нарықтық қатынастарға өтуіне бағыт алғандығы белгіленімен, ол Қазақ КСР-ның 1978 жылғы басты заңының бірқатар ережелерін қамтыды. Онда адамның құқықтары, бостандықтары, оларды жүзеге асыру қағидалары, атқару билігін жүзеге асыру нысандары, басқару саласындағы демократиялық институттардың қызметі жете көрсетілмеген еді. Биліктің үш саласы: басқару, сот, заң шығару биліктерінің атқаратын рөлдері нақтыланбаған. Міне осы жайттарды және Қазақстанның тәуелсіздігі мерзімінде қалыптасқан саяси-экономикалық жағдайды негізге ала отырып, 1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдум арқылы Қазақстан Республикасының Конституциясы қабылданды.

Ата Заңның аясында жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейтін, жергілікті өкілді және атқарушы органдардың құзыретін, қызметінің ұйымдастырылуын, тәртібін, сондай-ақ мәслихаттар депутаттарының құқықтық жағдайын белгілейтін «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заң қабылданды. Кейін енгізілген өзгерістерге сәйкес ол «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заң деп аталды. Жергілікті мәслихаттардың қызметі 2001 жылдан бастап күні бүгінге дейін осы Заң  аясында жүргізілуде.

Қазірге дейін жергілікті мәслихаттардың 5 рет (1994, 1999, 2003, 2007, 2012 жылдары) сайлауы өтіп, өздерінің атқарған қоғамдық белсенді қызмет-терімен облысқа, тіпті республикаға танымал азаматтар депутат болып сайланды. Мәслихат шақырылымдарының бірінші – ұйымдастыру сессияларында облыстық мәслихаттың хатшылары және тексеру комиссиясының төрағалары болып сәйкесінше: І шақырылымда - Б.Ермақашев, А.Байділдаева; ІІ шақырылымда - А.Божанова, Р.Буханова; ІІІ шақырылымда - А.Божанова, Ж.Шарипов, ІV шақырылылымда - Н.Құдайбергенов, Ж.Шарипов; V шақырылымда мәслихат хатшысы болып Б.Еламанов сайланды. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңға өзгерістер енгізіліп, мәслихаттардағы тексеру комиссиялары қысқартылды. Комиссия міндеттері облыстық мәслихатта тағайындалатын облыстың тексеру комиссиясының төрағасы басқаратын жаңадан құрылған облыс бойынша тексеру комиссиясы мемлекеттік мекемесіне жүктелді. Қызылорда облысының тексеру комиссиясының төрағасы болып 2011 жылғы 5 қыркүйекте Қ.Мүбараков тағайындалды.

Жергілікті өкілді органдар мен ҚР Парламентінің бірлескен іс-қимылдары маңызды мәселе болуына байланысты, Парламентте «Нұр Отан» партиясының фракциясы жанынан құрылған аймақтық саясат және мәслихаттармен жұмыс жөніндегі кеңестің рөлі зор. Аталған кеңес пен облыстық мәслихат арасындағы қарым-қатынасты дамытуда облыстық мәслихаттың жанында құрылған «Нұр Отан» партиясының депутаттық фракциясы (жетекшісі депутат Қ.Бисенов) белсенді жұмыстар жүргізуде.

Қызылорда облыстық мәслихатында жыл сайын өткізілетін 4 кезекті сессияда депутаттар мен тұрақты комиссиялардың ұсыныстары негізінде бекітілетін мәслихаттың жұмыс жоспарына сәйкес облыс өміріне қатысты күрделі, күрмеулі мәселелердің жайы және оларды шешу жолдары қаралады. Елдің дамуына қарай халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайы да өсетіні белгілі. Сондықтан халықтың өкілді органы ретінде мәслихаттың да қызметі экономика мен қоғамда маңызды рөл атқарады. Бұған облыстық мәслихаттың шақырылымдарында қаралған жоспарлы мәселелер дәлел бола алады. Мысалы, І шақырылымда нарықтық экономика және тең құқықты әр түрдегі меншіктер жағдайында тұрғындарды жұмысқа орналастыру жөніндегі жергілікті өкілді және атқарушы органдардың қызметі, табиғат қорғаудың жайы және оны экологиялық сауықтырудың шаралары туралы мәселелер халық қалаулыларының талқысына түскен. Сондай-ақ қылмысқа қарсы күрес, қоғамдық тәртіп және құқық қорғау, тұрғындарды әлеуметтік қорғау шаралары, халықты ауыл шаруашылығы өнімдерімен қамтамасыз етудің түйткілдері қаралған. Күн тәртібінде  білім берудің жайы және осы саладағы реформаларды тереңдету, кәсіпкерліктің жайы және оны дамыту, туберкулездің алдын алу мен емдеу, балаларды оқуға толық тарту және кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес, мәдени саланы дамыту мәселелері де тұрған. 

Келесі яғни, ІІ шақырылымда денсаулық сақтау саласының жұмысын жақсарту, әйелдердің қоғамдық-саяси өмiрдегi рөлiн арттыру, жұмыспен қамту және жұмыссыздыққа қарсы күрестi күшейту, халықты ауыл шаруашылығы өнiмдерiмен қамтамасыз ету,  «Бiлiм туралы» Заңның орындалу барысы талқыланған. Депутаттар дене шынықтыру мен спортты дамытудың және салауатты өмiр салтын қалыптастырудың жайын, қоршаған ортаны қорғауды, су шаруашылығының, өнеркәсiп саласының жай-күйін назардан тыс қалдырмады.

Үшінші шақырылымда ауылды дамыту және қолдау жылдарының алғашқы қорытындылары шығарылып, елдi мекендерді электр қуатымен қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтың алдын алу мен қылмысқа қарсы күрес, коммуналдық қызмет, жер ресурстарын пайдалану және жақсарту, «Ана мен бала денсаулығын қорғау», «Мәдениет және өнер мекемелерiнiң қызметiн дамыту»,  «Туберкулезге қарсы күресті күшейту» бағдарламаларының орындалу барысы талқыланды. Облыста қан арқылы таралатын жұқпалы аурулардың, ЖҚТБ-ның алдын алу, нашақорлық пен маскүнемдікке қарсы күрес, облыстағы күрделі құрылыстың жайы және оны дамыту шараларына жете мән берілді.

Төртінші шақырылымда білім берудің жайы және оны жақсарту шаралары, әлеуметтік жағынан аз қамтамасыз етілген азаматтарды қорғау,  облыстық және аудандық (қалалық) маңыздағы автомобиль жолдарын дамыту бағдарламасының орындалу барысы баяндалған. Депутаттар кіші және орта кәсіпкерліктің жайы және оларды қолдау, мектепалды даярлық пен балабақшалардың жағдайын, агроөнеркәсіп кешенін дамытуды сараптан өткізді. Дене шынықтыру мен бұқаралық спортты дамыту, техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінің жайы, аймақтың санитарлық-эпидемиологиялық және эпизоотиялық жағдайы,  қоғамдық қауіпсіздіктің сақталуы осы шақырылым депутаттарының  басты назарында болған.

Бесінші шақырылымда агроөнеркәсіп кешенін дамытуға, мектепалды даярлық пен балабақшалардың жағдайын жақсартуға, техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін дамытуға бағытталған мәслихат шешімдерінің орындалу барысы, денсаулық сақтау саласының жайы мен жақсарту шаралары мәселе ретінде қаралған.  Облыстағы жергілікті автомобиль жолдарының жайы және оны жақсарту шаралары туралы мәселелер сессияларда қаралып, тиісті шешімдер қабылданды және өз мезгілінде облыс экономикасы мен халықтың тұрмыс жағдайын жақсартуға оң әсерін тигізді.

Осының дәлелі ретінде облыстың өкілді және атқарушы органдары арасындағы келісімді жұмыстардың нәтижесінде 2012 және 2013 жылдары облыстық бюджеттен тиісті қаржылар қаралып, әлеуметтік салада бірқатар құрылыс жұмыстары жүргізілгенін атап өтуге болады. 2012 жылы 10 мектеп, 6 балабақша, 15 емхана мен дәрігерлік амбулатория, 1 клуб, 2013 жылы 8 мектеп, 1 балабақша, 3 дәрігерлік амбулатория, 1 клуб, 8 өзге де нысандар құрылыстары салынды.

Төртінші шақырылған облыстық мәслихат депутаттарының облыста салынатын әлеуметтік нысандар құрылысын келісілген кезектілікпен жүргізуді реттестіру жөніндегі ұсынысы негізінде  құрылысы салуға жататын білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт нысандарының кезектілік тізбесі бекітілген. Бесінші шақырылған облыстық мәслихат депутаттарының ұсынысы негізінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Аймақтағы әлеуметтік нысандар құрылысы осы тізбе бойынша салынуда.

Облыста мектепке дейінгі ұйымдар саны 508-ге (оның 269-ы (142 мемлекеттік, 1 ведомстволық, 126 жеке меншік) балабақша, 239-ы (231 мемлекеттік, 8 жекеменшік) шағын орталық) жетіп, оларда 33605 бала тәрбиеленуде. 1-6 жастағы балалардың мектепке дейінгі ұйымға қамтылуы 2012 жылы 37,8 %, 2013 жылы 41,8 %, 3-6 жастағы балалардың қамтылуы 2012 жылы 75,2 %, 2013 жылы 80,9 % болды.

Өткен жылы техникалық және кәсіптік білім беретін колледждерде мамандар даярлау жүйесін оңтайландыру, олардың материалдық-техникалық базасы мен кадрлық әлеуетін шоғырландыру арқылы колледждерді мамандықтар бағытына қарай салаландыру жұмыстары жүргізілді. Осының нәтижесінде бірнеше оқу орындарында қатар даярланатын 9 мамандық бойынша мемлекеттік тапсырыс қысқарып, облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қажетті 13 жаңа мамандық ашылды.

Облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуындағы серпінді ірі өндіріс орындарының техникалық және кәсіптік білімді мамандарға сұранысының ұзақ мерзімді болжамы жасалды. Биыл оқу орындарын салаландыру процесін жалғастыра отырып, мемлекеттік тапсырысты 10 пайызға дейін арттыру, облыстың еңбек ресурстарының теңгеріміне сәйкес мемлекеттік тапсырысты орналастыруда құрылыс және тау-кен өндірісі бағытындағы мамандықтарға басымдық беру, жаңадан 7 мамандық бойынша, 2015 жылы 3 мамандық бойынша мамандар даярлау көзделуде.

Денсаулық сақтау саласына келсек, бұрын жұмыс жасаған 32 ауылдық аурухананың оңтайландыру кезінде жабылып қалған 23-інің ішінен «Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2013-2014 жылдарға арналған жол картасы» аясында қайта ашуға мүмкіндік туды. Шілде айынан бастап 9-ы қайта ашылды, ал  4-і  алдағы уақытта ашылады. Тәулік бойы жұмыс жасайтын ауруханаларды тиісті құрал-жабдықтармен жабдықтауға жергілікті бюджеттен тиісті қаржы қарастырылды.

Балаларға арналған сурдологиялық көмекті жетілдіру мақсатында 2013 жылдан бастап жергілікті бюджеттен тиісті қаржы қаралып, 17 штаттық бірлікпен сурдологиялық кабинет жұмыс жасауда. Халыққа түнгі, демалыс және мереке күндеріндегі жедел стоматологиялық көмек қаржысы қаралып, «Стомед Сервис Плюс» ЖШС арқылы көрсетілуде.

Ауыл шаруашылығы саласын қолдау мақсатында республикалық және жергілікті бюджеттерден 2012 жылы 3 млрд. 862 млн. теңге, 2013 жылы 5 млрд. 496 млн. теңге бөлінді, осының нәтижесінде облыста күріштен гектарына 49 центнерден өнім жиналды.

Автомобиль жолдары саласы бойынша облыстық және аудандық маңыздағы 2251 км жолдардан жақсы жағдайда 661 км (29,4 %), 690 км (30,6 %) жол қанағаттанарлық, 900 км жол (40 %) төмен жағдайда. Осы жолдардың жағдайын көтеру мақсатында жолдарға күрделі және орташа жөндеу жұмыстарын жүргізуге бюджеттен бөлінетін қаржыны арттыру көзделуде. Сонымен қатар бірқатар аудандық маңыздағы жолдарды облыстық маңыздағы жолдарға өткізу бойынша тиісті жұмыстар жүргізілді.

Сессияда қабылданған шешімдер оларды орындау үшін атқарушы органдарға жолданады және олардың орындалуы мәслихат тарапынан қадағаланады. Жоғарыда келтірілгендей, кейбір шешімдердің орындалу барысы мәслихат сессияларында, сондай-ақ тиісті тұрақты комиссиялардың отырыстарында қаралады.

Әдетте кезекті сессияда қаралатын жоспарлы мәселені әзірлеу үшін құрамында депутаттар, мәселеге қатысты атқарушы органдар, сондай-ақ тиісті мекемелер басшылары мен мамандары бар облыстық мәслихаттың уақытша комиссиясы және қала-аудандарда жергілікті өкілді және атқарушы органдармен келісілген жұмыс топтары құрылады. Жұмыс топтары елді мекендерде зерттеу-зерделеу жұмыстарын жүргізіп, анықтамалар дайындалады. Көпшіліктік тыңдаулар, талқылаулар қорытындысымен әзірленген анықтамалар қайта пысықталып, барынша зерттеледі. Бұл  сапалы шешімдердің  қабылдануына оң ықпалын тигізері сөзсіз.

Мәслихаттардың құзыретіне жергілікті бюджетті және оның атқарылуы туралы есептерді бекіту жұктелген. Бюджет кодексі аясында облыстық мәслихат депутаттары тұрақты комиссиялардың тиісті отырыстарында жобаларды барынша талқылайды. Әбден пысықталған ортақ шешімнің ашық та пайдалы әрі өміршең болатындығын тәжірибе көрсетуде. 

Облыстық мәслихатта 4 тұрақты комиссия және «Нұр Отан» партиясының облыстық мәслихаттағы депутаттық фракциясы жұмыс жасайды. Тұрақты комиссиялар жыл басында өз жұмыс жоспарларын белгілеп, сол бойынша жұмыс жүргізеді.

Елбасы халыққа Жолдауында әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына кіру жолындағы жұмыстардың ұзақмерзімді 7 басымдықтарын белгілеп көрсетті. Осы аталған басымдықтардың біздің аймақта да бірқатары бойынша жұмыстардың табысты жүзеге асырылып жатқанын және әрі қарай да жалғаса беретінін атап өтуге болады. 

Сонымен қатар Жолдауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа стратегияны қалыптастыру және іске асыруды жалғастырудың аса маңызды міндет екені атап өтілді. «Әкімшілік реформа қажетсіз қағазбастылық пен құжат айналымының қолайсыз үдерісіне айналмауға тиіс. Халық алдында есептілігін арттырып, нәтижеге деген жауапкершілігін күшейте отырып, жергілікті жерлердегі басқару органдарына көбірек дербестік берілу керек.» дегені әбден қолдауға тұрарлық идея.

Осы тұста «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына  бірқатар өзгерістер енгізіліп, жергілікті мәслихаттардың халық алдында есеп беруі көзделгенін және оның біздің облыста да жүйелі жүзеге асырыла бастағанын атап өтуге болады. Сайлаушылар осы есеп беру жиналыстарына ынталы қатысып, шараның оңды екеніне тілектестік білдіруде. 

Облыстық мәслихат атқарушы органдармен, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдармен бірлесе отырып, Елбасының халыққа Жолдауларындағы тапсырмаларының, оның ішінде «Мәңгілік Ел» идеясының, қабылданған бағдарламалардың уақытылы әрі сапалы орындалуына атсалысады.Аймақ халқының әлеуметтік-экономикалық жағдайын, тұрмыс-тіршілігін жақсарту жолындағы жұмысын жалғастыратын болады.

Бекмырза ЕЛАМАНОВ

 

 

Это было недавно, это было давно.

 

Хочется поделиться воспоминаниями о первом созыве областного маслихата. Прошло двадцать лет, а я теплотой вспоминаю своих коллег по депутатскому корпусу и их выступления на сессиях. Первый созыв областного маслихата был многопартийным. Были депутаты из «Республиканской партии Казахстана», «Народного Единства Казахстана», «Народного конгресса Казахстана», «Азата»,  «Социалистический партии Казахстана» и беспартийные.

Я думаю, что избиратели голосовали не за партийную принадлежность, в которой состоял кандидат в депутаты, а за Личность, за умение отстаивать интересы народа, быть активным, иметь свое мнение – это самое главное.

А личностей действительно было много, например: Бердаулетов Камал Абдрашидович, Рысмухамедова Гулжамал, Маханов Турганбай, Канатбаев Аппаз, Есенов Марат, Турекеев Аскербек, Абишев Жаксылык, Сарбалаков Жорабек, Бишимбаев Валихан, Ермакашев Бахытбек, Рахымбеков Аскербек и другие.

Первый созыв областного маслихата был самым демократичным и по  социальному положению и по партийной принадлежности,  чего нельзя сказать о последующих созывов. Кое-кто может со мной не согласиться, но это мое мнение.

Иногда спрашивают, чем отличаются депутаты первого созыва от, предположим, пятого. Я отвечаю:  они не лучше и не хуже – они другие.

Время  изменилось, люди стали другими, да и страна за 20 лет шагнула далеко вперед – этим все сказано. Хорошо ли это? Думаю, что так должно и быть. Диалектика! Все течет, все изменяется.

Часто приходилось выступать на сессиях маслихата, обсуждать, предлагать, делать замечания по некоторым вопросам, отчитываться о проделанной работе, делать депутатские запросы.

Так, например, выступал против ликвидации учебно – производственного комбината для учащихся, за закрытие детских садиков с последующей их  продажей. Некоторые соглашались, что выступление правильное, но изменить уже нельзя было. То ли времена такие были, то ли что-то я  недопонимал. Спустя много лет многие поняли, что поступили  непрофессионально. Но поезд ушел.

На сессии областного маслихата 8-го июля 1995 года мне приходилось выступать. Вот часть моего выступления. «Уже сегодня не приходиться говорить о  равном доступе к образованию детей из богатых и бедных семей, а завтра, когда за полноценную учебу придется платить немалые суммы, малообеспеченным придется расстаться с мечтой о дипломе. Но чтобы стартовые условия были одинаковые, мне кажется нужно выделять ссуды под определенный малый процент, на 10-15 лет для получения высшего образования. Если студент учится хорошо, то уменьшается процент ссуды. А без этого мы потеряем много одаренных детей. И еще одна проблема. Борьба с налоговыми льготами, которая сейчас осуществляется лишает школы, детсады, больницы пожертвований.

Благотворительность стало невыгодно, так как налоги взымаются по полной шкале. По моему, это  было сделано не от большого ума. Просто люди от долгого составления закона о налогах немножко перегрелись»

Аким области Бердибек Сапарбаев выступал на сессии от 08.10.1997 г. с отчетом о проделанной работе. Мне пришлось выступать на этой сессии в прениях. Вот цитата из моего выступления: «Разве это нормально, что в областном центре нет художественной школы. Я прекрасно понимаю, что это дополнительные образовательные услуги, и на это в бюджете нет денег. Но всегда нужно искать варианты, закрыть всегда можно, для этого большого ума не надо. Родители согласны платить за обучение. Должна быть добрая воля городского отдела образования. А ее пока нет. Художественные школы могли бы открыть свои филиалы в общеобразовательных школах (когда-то это было) Следовательно, за коммунальные услуги им бы не пришлось платить. Но нужно единое руководство и методическая помощь.»

Вот часть моего выступления при обсуждении вопроса «О повсеместном посещении школьников в школы и борьбе с безработицей» на сессии  27.12.1997 г.: «В газете «Учитель Казахстана» от 20.11.1996 г. дан официальный материал  с коллегии  министерства образования, где сказано буквально следующее: «Все дети школьного возраста охвачены обучением.» Хотя «мягко говоря, грубо выражаясь», как говорил Райкин – это далеко от правды.  И надо было Президенту страны сказать, что не все дети посещают школы, как закружилась карусель. Стали выявлять, возвращать учеников,  где это возможно было в школы. Как вы знаете такое положение создавалось не в течение года. А ситуация здесь действительно сложная.

Есть ли вина школы в этом? Да, есть, но не только школы. Ответственность лежит и на финансовых органах всех уровней. Это результат пресловутой оптимизации. Сокращены интернаты, ликвидирован фонд всеобуча и многое другое. Хорошо уже то, что на следующий финансовый год  в бюджете области предусмотрены средства для фонда всеобуча.»

Мне приходилось выступать и по другим  вопросам. Многие депутаты выступали на сессиях с конкретными предложениями, замечаниями. Скучать нам  не  приходилось. Нельзя сказать, что  на сессиях было единодушное одобрение по тому или иному вопросу. «Одобряемс» отсутствовал.

Были  среди нас и «возмутители спокойствия». Как без них, и хорошо, что они были! Но депутаты находили общий язык, согласовывали то или иное положение.

Сессия маслихата – это своего рода школа общения,  нахождения общих точек зрения, школа компромисса между различными мнениями.  А это самое ценное.

Я возглавлял постоянную комиссию по вопросам бюджета, науки, образования, культуры, здравоохранения, охраны материнства и детства, по делам молодежи и ветеранам. На заседаниях постоянной комиссии обсуждались вопросы, вносимые на сессии, например:  «О задачах местных представительных и исполнительных органов по трудоустройству населения в условиях рыночной экономики»

Постоянно рассматривался областной бюджет с его дополнениями и изменениями. Членами этой комиссии разработано и на сессии утверждено «Положение о депутатской этике»,  была утверждена программа «Молодежь» и многое другое. Нашей комиссией были внесены дополнения и изменения в положения о пенсиях «За заслуги перед областью». Многие вопросы, которые поднимали избиратели перед депутатами, в основном решались положительно областной администрацией.

Самыми активными депутатами нашей комиссии были Бердаулетов Камал, Турекеев Аскербек, Бишимбаев Валихан, Абишев Жаксылык, кстати мы радовались когда он защитил честь и достоинство нашего депутата, который был уволен незаконно.

Депутаты нашей комиссии делали депутатские запросы, на которые своевременно отвечали соответствующие  органы исполнительной власти.

Хочется вспомнить добрым словом секретаря областного маслихата Ермакашева Бахытбека, который сохранил свой комсомольский задор. Он всегда старался  в свою работу внести что-то новое, интересное, не шаблонное. Это он проявил инициативу и предложил депутатам учредить звание «Почетный деятель области» и «Почетный работник области». По статусу они являлись высшими наградами области, причем оба звания – полностью равноправны. Удостоверения подписывались Акимом области и секретарем облмаслихата. 

В дни празднования Наурыза (1997г) трое из 20 представленных кандидатур получили эти замечательные награды. Это А.Сопыбеков – директор дома музея М.Кукенова, М.Подольский – директор сш №198, С.Идрисов – старший преподаватель университета им.Коркыт-Ата.

Но через два года эти звания уже не присваивались, а жаль. Может стоить учредить и возобновить награждения этими званиями, а достойные кандидаты найдутся. Мне кажется, что нужны такие звания для достойных тружеников  области, чтобы это осуществилось нужна инициатива областного маслихата.

Хочется вспомнить и о таком факте. Акимом области Бердибеком Сапарбаевым была создана независимая экспертная комиссия, которая должна была проверять достоверность сведений о ходе выполнения работ, а также степень  готовности объектов тепло- и энергообеспечения, водопровода, жилья, объектов соцкультбыта к отопительному сезону.

Она была создана, исходя из горького опыта прошлых лет, когда на ТЭЦ случилась большая авария. В комиссию входили депутаты областного маслихита, ветераны труда, бывшие работники ТЭЦ, энергосети, облэнергонадзора, редактора областных  газет. Мы, члены этой комиссии, должны были еженедельно представлять соответствующую информацию.  Аким области Бердибек Сапарбаев лично встречался с членами комиссии, выслушивал их замечания и сразу принимал соответствующие решения.

На одном из таких совещании Я и Серикбаев Шайхислам проинформировали акима области о том, что вобластной туберкулезной больнице больных кормят на 35 тенге в день. Надо было видеть реакцию Сапарбаева! Он тут же куда-то позвонил и на следующий день больных начали кормить на 120 тенге. Это говорит о том, что аким области на все выявленные  недостатки принимал срочно необходимые решения.

Мы, депутаты, постоянно ощущали помощь в подготовке главного специалиста аппарата областного маслихата Абдукаримовой Шамшии Исатаевны.

Много из того, что меня волновало в те годы осуществилось, хотя не в полной мере, но жизнь продолжается. Я благодарен избирателям, которые поверили в меня, что я оправдаю их доверие. Думаю, что они не разочаровались во мне.

Вот такие нахлынули на меня воспоминания спустя 20 лет.

 


 М. Подольский, депутат областного маслихата І созыва. (1994-1999 гг.)

 

Құрылған күні: 02-02-2015 11:35
Жаңартылған күні: 29-03-2016 11:08

Error message

  • Notice: Use of undefined constant php - assumed 'php' in eval() (line 53 of /var/www/modules/php/php.module(80) : eval()'d code).
  • Notice: Use of undefined constant php - assumed 'php' in eval() (line 64 of /var/www/modules/php/php.module(80) : eval()'d code).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$no_results in search_autocomplete_page_build() (line 74 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$all_results in search_autocomplete_page_build() (line 78 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$no_results in search_autocomplete_page_build() (line 74 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 75 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$all_results in search_autocomplete_page_build() (line 78 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).
  • Warning: Creating default object from empty value in search_autocomplete_page_build() (line 79 of /var/www/sites/all/modules/search_autocomplete/search_autocomplete.module).

©  ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫНЫҢ ӘКІМДІГІ

Барлық құқықтар қорғалған және сақталған.

Сайттан мәлімет қолданған жағдайда түпнұсқаға сілтеме болуы міндетті

Яндекс.Метрика